Meet a woman of history

BY TOM PLATE (Pacific Perspectives)

POWERFUL women seem to be appearing frequently in Asian news these days. Recent headlines trumpeted the continued defiance of the great Burmese leader Aung San Suu Kyi, and of course mourned the assassination of the Pakistani heir-apparent Benazir Bhutto.

The truth, though, is there’s nothing that new about powerful women and Asia.

They are omnipresent throughout the region, embedded even in otherwise sexist or patriarchal cultures. Over the decades, national liberation movements have spawned prominent female insurgent leaders. Even the long-established political dynasties throw up their fair share of powerful matriarchs.

And so while the US electorate goes about deciding whether the next American president will be a woman, in a country where no woman has even been vice-president, I was able to sit down with a famous — indeed, in this region, legendary — Vietnamese woman who helped spearhead her country’s reunification struggle against both the ill-fated French and American interventions.

Madame Nguyen Thi Binh, now in her eighties, has been aging quite gracefully, thank you. Even today, she packs such punch and panache in her eyes and such bouncy incandescence and voice as she recollects her involvement in the historic Paris Peace Talks of 1972 and the ultimate US troop withdrawal from her country, that you can’t imagine how we Americans might ever have thought we could possibly prevail here.

Vice-president of Vietnam for ten years from 1992, Madame Binh looks every bit the part of the Asian women of steel and destiny. She is happy to comment, though diplomatically, about things American, especially as they relate to our troubled past with her own Vietnam.

“That Iraq war will go on too long,” she says, at once tugging at her brown socks, then sipping Vietnamese tea from a large glass. Like with Vietnam, “the US considered itself a big power and behaved like a big power. And because it was such a great power, it could not accept that the Vietnamese people would actually fight against them.”

It was only “after great losses,” as she put it, that America withdrew from Vietnam; with Iraq she fears our big-power hubris will delay the inevitability of withdrawal: “With Iraq, it’s different from Vietnam but the general purpose is the same: The US wants to impose its rule and its rules on other countries.”

This view of US hegemony through socialist eyes that have seen much over the decades might strike Americans as far more ideological than historical. The American intervention, after all, was justified to prevent the spread of communism from North Vietnam to the south and then (presumably) through all of Southeast Asia.

But, as Madame Binh notes, the Cold War is over, and America and Vietnam have gotten on with the job of trying to relate in a businesslike manner. And she is not at all reluctant to admit that Vietnam has made its own share of mistakes in its struggle to escape third-world underdevelopment:

“Socialism does need to be democratic,” she admitted, “and we really have not implemented it well enough. But if we want to implement true democracy in Vietnam, we need to have much better education for our people. You can’t have intelligent public participation without sufficient public education.”

That, she points out, will take lots of money — or, in the fancy phrase of our times, economic development. To that end, Vietnam needs to make friends with every country, make no more enemies than necessary, and be warm and gracious to all visitors and tourists, especially those with money to burn.

In truth, the Vietnamese can be the friendliest of hosts. The buoyant energy of the streets is palpable; at times the place feels like a surging South Korea a decade or so ago. To be sure, the country must not only overcome the enormous cost of its past war-time struggles but the continuing cost of an oft-overbearing communist bureaucracy which is characteristically suspicious of any move it cannot control. Madame Binh has seen it all, of course, and expects that in the course of time Vietnam’s political culture will measure up to its economic-development needs. It will have to or Vietnam will fail.

Such issues rise above gender, for all the prominence of women in Asia or elsewhere. And though her sisterhood makes her wish Hillary Clinton all the best, it is both the values and the decisions of America’s next president that catch her eye and roil her memory: “I am very happy for her,” she says, rising to say good bye, “but America’s actual policies are what is most important.” In effect, despite all the time that has gone by, very little has changed in that regard.

ေဒါင္းအိုးေဝသံ သီခ်င္း

အိုးေဝေအာင္

အင္အာႀကီးမားေသာ ဗုဒၶ၏သံဃာအဖြဲ႔အစည္း

ကာမဂုဏ္မခံစားဘဲ တရားအားထုတ္ေနေသာ သူတို႔ကို(ဗုဒၶသံဃာ) သူေတာ္သူျမတ္မ်ား အျဖစ္ ယခုေခတ္ လူတို႔က အသိအမွတ္ျပဳၾကေသာ္လည္း ထိုပုဂၢိဳလ္တို႔၏ က်င့္စဥ္သည္ ဤကမၻာ၊ ဤလူ႔ဘံုႏွင့္ အံမ၀င္၊ ခြင္ မက်ေသာ္လည္း သူတို႔၏ ၀ါဒသည္လည္း ၾကာရွည္ေလးျမင့္တည္တံ့မည္ဟု လူတို႔ယံုၾကည္ၾက၏။ သို႔ရာတြင္ ဤ ယံုၾကည္ခ်က္မွာ သမိုင္းျဖစ္ရပ္မ်ားႏွင့္ ဆန္႔က်င္လ်က္ရွိ၏။

ဗုဒၶသံဃာသည္ လူ႔သမိုင္း၌ အသက္အရွည္ဆံုးအဖြဲ႔ျဖစ္၏။ စစ္တပ္သေဘၤာႏွင့္ တရားသူၾကီးမ်ားျဖင့္ ကာ ကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ေသာ ကမၻာ့အင္ပါယာ ႏိုင္ငံၾကီးမ်ားသည္ ႏွစ္ေပါင္းသံုးရာထက္ ပို၍ မတည္တံ့ခဲ့ေခ်။ ေလာဘ၊ ေဒါသႏွင့္ ေမာဟ ေပၚ၌တည္ေဆာက္ထားေသာ ထိုအင္ပါယာၾကီးမ်ားသည္ ပ်က္စီး ေပ်ာက္ကြယ္ ခဲ့ ေသာ္လည္း ျခိဳးျခံစြာက်င့္မႈ၊ သတၱ၀ါမ်ားကို ၾကင္နာသနားမႈ၊ စိတ္ႏွိမ့္ခ်မႈ၊ ဘာ၀နာပြားမ်ားမႈ စေသာ လူ အမ်ား အထင္အျမင္ေသးသည့္က်င့္စဥ္ျဖင့္ မထင္ရွား၊ ဗုဒၶသံဃာသည္ကား ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္တည္ျမဲခဲ့ ၏။ ဤအခ်က္ကို ေထာက္ခ်င့္၍ အင္ပါယာၾကီးမ်ား၏ ေနာက္ကြယ္ရွိ ဒႆန အေတြးအျမင္မွာ အလြန္တိမ္ ၍ ဗုဒၶသံဃာ၏ အေျခခံတရားမွာ နက္နဲသည္ဟု ကၽြႏု္ပ္တို႔သိရွိနားလည္ၾကရေပမည္ ဟု ဥေရာပ ဗုဒၶစာေပ ပညာရွင္ ေဒါက္တာ Edward Conze ၏ Buddhism – It’s Essence and Development စာအုပ္တြင္ ေရး သား ထားသည္။

ဗုဒၶ၀ါဒသည္ အာဏာျဖင့္ ဦးစီးေဆာင္ရြက္မႈစနစ္၊ အမိန္႔ေပးစနစ္ကိုပယ္၍ လြတ္လပ္စြာ ဆင္ျခင္သံုးသပ္မႈ၊ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္မႈကို အားေပးေသာ၀ါဒျဖစ္၏။ ဤအယူသည္သာမွန္၍ အျခားအယူအားလံုးသည္ အခ်ည္းႏွီးျဖစ္သည္ဟု မထင္မွတ္သင့္ ဟူေသာ ဗုဒၶဩ၀ါဒကို လက္ခံထားေသာသူ၏ လြတ္လပ္စြာ ေတြးေခၚယံုၾကည္ခြင့္လို ေလးစားရေပမည္။

ဗုဒၶ၏သံဃာအဖြဲ႔အစည္း ယခုကဲ့သို႔ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ရွည္ၾကာရျခင္းမွာဗုဒၶသည္ သံဃာကိစၥမ်ားကို ညီညီညြတ္ညြတ္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ အေလးအနက္ေဟာ၏။ ဗုဒၶလိုလားေသာ ညီညြတ္မႈသည္ အခုေခတ္ လူမ်ား နားလည္ေသာ အမ်ားစုညီညြတ္မႈမဟုတ္ေပ။ ရဟန္းဦးေရနည္းပါးေသာ၊ သံဃာ၏သမိုင္းဦးေခတ္ႏွင့္ ဆီေလ်ာ္ေသာ က်ပ္ျပည့္တင္းျပည့္ ညီညြတ္မႈမ်ိဳးျဖစ္၍ သံဃာ၏ ဥပုသ္ျပဳမႈႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၌ အထင္အရွားေတြ႔ရ၏။

တေသြး၊ တသံ၊ တမိန္႔စနစ္ကို ဆန္႔က်င္၍ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္မႈကိုအားေပးေသာ ဗုဒၶသံဃာသည္ ဒီမိုကေရစီ၀ါဒကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေသာအဖြဲ႔ျဖစ္၏။ အာဏာရွင္စနစ္ၾကီးစိုးေသာ ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား၌ အဖိႏွိပ္ခံ ႏိုင္ငံသားတို႔၏ မွီခိုအားထားရာျဖစ္၍ ပုဂၢလိကလြတ္လပ္မႈလြန္ကဲျပီး တဘက္စြန္းေရာက္ေန ေသာ ႏိုင္ငံၾကီးမ်ား၌မူ ဗုဒၶ၏ အလယ္လမ္းစဥ္ကို ေဖာ္ညႊန္းေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္၏ ဟု ဦးေအးေမာင္ ၏ ဗုဒၶ ႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ စာအုပ္တြင္ ဆိုထားသည္။

ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔၏အျခားထူးျခားေသာအေၾကာင္းတခုမွာ သံဃာအဖြဲ႔၌ ရဟန္းတို႔၏ ပုဂၢလိကလြတ္လပ္မႈကို ထိပါးခ်ဳပ္ခ်ယ္မည့္ အာဏာရေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မရွိျခင္းျဖစ္၏။

ဗုဒၶႏွင့္ သံဃာ၏ဆက္ဆံမႈကို ဘုရင္ႏွင့္ တိုင္းသူျပည္သားတို႔၏ ဆက္ဆံမႈႏွင့္ပံုခိုင္းျခင္းသည္ မွား၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဘုရင္သည္ ႏိုင္ငံလူထု၏ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္၍ဗုဒၶသည္ကား သံဃာက မိမိအား ဦးစီးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ စြဲမွတ္ထားျခင္းကို မလိုလားေခ်။
အာနႏၵာ… ငါသာလွ်င္ သံဃာကို ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ျပဳအံ့၊ သံဃာသည္ … ငါသာလွ်င္အားကိုးရန္ရွိလတၱံ ဟူေသာ စိတ္ဆႏၵသည္ ငါဘုရား၌မရွိ ဟု မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။

ပုဂၢိဳလ္ကိုးကြယ္မႈစနစ္ (သို႔) အာဏာရွင္စနစ္သည္ ဗုဒၶ၏အလိုဆႏၵႏွင့္လံုး၀ဆန္႔က်င္ေသာ စနစ္ျဖစ္၏။ သူမိုက္သည္ မိမိ၌မရွိေသာ ဂုဏ္သတင္းကိုလည္းေကာင္း၊ ရဟန္းတို႔၏ဦးစီးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ကိုလည္း ေကာင္း၊ ေက်ာင္း၌အစိုးရျခင္းကိုလည္းေကာင္း၊ လူပရိသတ္၏ပူေဇာ္ျခင္းကိုလည္းေကာင္း အလိုရွိ၏ - ဟုလည္း ဓမၼပဒ ဂါထာ ၇၃ တြင္ ေဟာခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ျပဳျပီးေနာက္ ဘိကၡဳသံဃာသည္ ဗုဒၶအလိုဆႏၵ ႏွင့္အညီေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မရွိေသာ ဘာသာေရးအဖြဲ႔ျဖစ္လာ၏။

၀ႆက၀ရပု႑ားအား အရွင္အာနႏၵာ၏ မိန္႔ၾကားရာတြင္ ပု႑ားၾကီး ငါဘုရားကြယ္လြန္ေသာအခါ ဤရဟန္း သည္ သင္တို႔၏ ကိုးကြယ္စရာ ျဖစ္လတၱံဟု ဘုရားရွင္ ထားအပ္ေသာ တပါးေသာ ရဟန္းမွ်သည္ မရွိ ဟု ဆိုခဲ့သည္။

သို႔ျဖစ္၍ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔၌ သူတပါးအား အမိန္႔ေပးႏိုင္ေသာအာဏာရေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မရွိ၊ သံဃာ့ကိစၥမ်ားကို စီမံေဆာင္ရြက္ရန္ သံဃာက တာ၀န္လႊဲအပ္ထားေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားရွိသည္မွန္၏။ သို႔ရာတြင္ ထိုပုဂၢိဳလ္ သည္ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ျပဳျခင္းမဟုတ္ဘဲ သံဃာ၏ကိုယ္စားျပဳမူေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အထူးသတိျပဳရ၏။

ထိုရဟန္းသည္ တဖန္သံဃာ၏ အမႈတို႔၌ စြမ္းႏိုင္၏။ သံဃာ၏ကိစၥတို႔၌ ေကာင္းစြာခံယူ၏။ ရဟန္းအေပါင္းက ေစသည္ရွိေသာ္ လိုက္နာ၏။ ထိုသို႔လိုက္နာသျဖင့္ ငါျပဳ၏ ဟူ၍ မေထမဲ့ျမင္မျပဳရ ဟု မဟာ၀ဂၢကၡႏၶက သုတ္၌ ေဟာၾကားခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶသည္ စစ္မွန္ေသာ ဓမၼသေဘာကိုသာ လက္ခံက်င့္သံုးသူျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔ကိုလည္း ဓမၼတရားသေဘာအရသာဖြဲ႔စည္းထားသည္။ ဥပဇၨ်ာယ္ဆရာသည္ တပည့္ထက္ ရဟန္း၀ါၾကီး၍ တတ္သိလိမၼာသည္မွန္ေသာ္လည္း စင္စစ္အျမဲအျပစ္ကင္းေသာသူ မဟုတ္ရကား လမ္းမွားေနေသာ ဆရာအား အမွန္ကိုညႊန္ျပရန္မွာ တပည့္၏ ၀တၱရားျဖစ္ေၾကာင္း ၀ိနည္းပိ႗ကတ္၌ ျပဆိုထား၏။

ဆရာသည္ မေမြ႔မေလ်ာ္ျခင္းျဖစ္ၾကအံ့၊ တပည့္သည္ ဆရာအား အရပ္တပါးသို႔ကိုယ္တိုင္ေခၚေဆာင္သြားရမည္။ သူတပါးကိုေသာ္လည္းေကာင္းေခၚေဆာင္သြားေစရမည္။ ဆရာအား တရားစကားကိုမူလည္း ေဟာေျပာရမည္။ ဆရာအား ေတြးေတာမႈ သံသယ ကုကၠဳစၥျဖစ္အံ့၊ တပည့္သည္ပယ္ေဖ်ာက္ရမည္။ ဆရာသည္ မွားေသာအယူ ယူျငားအံ့၊ တပည့္ကေျဖရွင္းရမည္။ တရားစကားကိုမူလည္း ေဟာေျပာရမည္ဟု မဟာ၀ကၠ၊ မဟာခႏၶက သုတ္တြင္ ေဟာခဲ့သည္။

၀ိနည္းပါဠိေတာ္မ်ားကို ေထာက္ခ်င့္၍ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔တြင္ ဆရာႏွင့္ တပည့္၏ဆက္ဆံမႈသည္ပင္ အထက္ႏွင့္ ေအာက္ ဆက္ဆံမႈမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အတူေနမိတ္ေဆြႏွစ္ဦး၏တန္းတူရည္တူဆက္ဆံမႈမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း သိအပ္၏။ ဤသို႔ အဆင့္အတန္းခြဲျခားမႈမရွိျခင္း၊ မည္သူ႔ကိုမွ်အာဏာအပ္ႏွင္းမထားဘဲ အဖြဲ႔၀င္အားလံုး လြတ္လပ္မႈရွိျခင္းသည္ ဗုဒၶသံဃာ၏ ထူးျခားေသာ လကၡဏာ ျဖစ္သည္။

ဘီစီေျခာက္ရာစုေခတ္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံငယ္မ်ား၌ခတၱိယေခါင္းေဆာင္တို႔သည္ မၾကာခဏ စည္းေ၀း၍ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ မဲဆႏၵျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းစေသာဒီမိုကေရစီနည္းမ်ားျဖင့္ တိုင္းေရးျပည္မႈကိစၥမ်ားကို စီမံေဆာင္ရြက္ၾက၏။ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌ ဗုဒၶက၀ဇၨီမင္းတို႔သည္ မၾကာခဏ အညီအညြတ္စည္းေ၀း၍ တိုင္းေရးျပည္မႈကိစၥမ်ားကို ေဆာက္ရြက္ၾကသည့္ နည္းတူ ရဟန္းတို႔သည္မၾကာခဏစည္းေ၀း၍ သံဃာကိစၥမ်ားကို အညီအညြတ္ေဆာင္ရြက္ေနၾကသမွ်ကာလပတ္လံုးၾကီးပြားတိုးတက္ရန္ရွိေၾကာင္း မိန္႔ၾကား
ေသာစကားကို သတိျပဳအေလးထားသင့္ေပသည္။

ထို႔အျပင္ ဗုဒၶ၀ါဒႏွင့္ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔သည္ ဘုရင္မ်ားအုပ္စိုးေသာ ေကာသလ၊မဂဓ စသည့္ ႏိုင္ငံၾကီးမ်ား၌ လည္းထြန္းကားခဲ့၏။ သို႔စဥ္လ်က္ ဗုဒၶသံဃာ၌ ဘုရင္ကဲ့သို႔ေသာ အာဏာပါ၀ါပိုင္ပုဂၢိဳလ္မရွိျခင္းသည္ ဗုဒၶကိုယ္တိုင္က လြတ္လပ္မႈကို ႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုး၍ ရဟန္းတို႔၏ ပုဂၢလိကလြတ္လပ္မႈကို အားေပးလိုျပီး အာဏာစက္ကို မလိုလားေၾကာင္း မွတ္ယူလိုက္သည္။

ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔သည္ တေသြး၊ တသံ၊ တမိန္႔ စနစ္ကို ဆန္႔က်င္၏။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ လူတိုင္း၏လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ေတြးေခၚမႈကိုေလးစား၏။ မိမိအယူကိုျမွင့္တင္၍အျခားအယူအားႏွိမ့္ခ်ျခင္း၊ ဖိႏွိပ္ျခင္းကိုတားျမစ္၏။ ရဟန္းသည္ အလိုနည္း၍ သားမယားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းဥစၥာ သံေယာဇဥ္လည္းမရွိရကား စဥ္းစားေတြးေခၚ ၍ အမွန္တရားကို ရွာၾကံရာ၌ မ်ားစြာလြတ္လပ္၏။စင္စစ္ကမၻာ့ဘာသာ၀ါဒသမိုင္း၌ ဗုဒၶသံဃာသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လြတ္လပ္မႈကို အမ်ားဆံုး ဦးစားေပးေသာ ဘာသာေရးအဖြဲ႔ျဖစ္ေၾကာင္းယံုမွားဖြယ္မရွိေပ။

ဗုဒၶအလိုအရ ရဟန္းသံဃာသည္ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ မင္း၊ မႉးမတ္၊၀န္ၾကီးတို႔ႏွင့္ ဆက္ဆံရာ၌ အထူးဆင္ျခင္ ရ၏။ ဗုဒၶသည္ မင္း၏ နန္းေတာ္သို႔ ရဟန္းတို႔မၾကာခဏ သြားလာျခင္း၏အျပစ္ကို ေဟာၾကားခဲ့၏။ စစ္တပ္ မ်ား စစ္ေရးျပျခင္း၊ စစ္ခ်ီတက္ျခင္းကိုၾကည့္ရွဳေသာ ရဟန္းသည္ပါစိတ္အာပတ္သင့္၏။ စင္စစ္ သံဃာအဖြဲ႔ မ်ားသည္ ႏိုင္ငံအစိုးရတို႔၏ အားေပးကူညီမႈကို မရရွိပါကၾကာရွည္တည္တ့ံမည္မဟုတ္ေခ်။

ေရွးအိႏၵိယ သကၠတ ဥပေဒက်မ္းမ်ား၌ သံဃာအဖြဲ႔အစည္းတို႔၏စည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ားကို ဘမယဥပေဒဟုေခၚ ၍ ယင္းတို႔ကို ဘုရင္မ်ားက ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည္။ ေဖာက္ဖ်က္သူမ်ားအားအေရးယူမည္ဟုဆို၏။

အုပ္စိုးသူမင္းေကာင္းမင္းျမတ္မ်ားကသာ သာသနာအက်ိဳးႏွင့္ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔ၾကီး စည္ပင္တိုးတက္ျပီးသူေတာ္ ေကာင္းတရားမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶသည္ အုပ္စိုးသူ အစိုးရ မင္းတို႔၏ အက်င့္သီလ ေကာင္းမြန္ေရးကိုအေလးေပးေသာအားျဖင့္ မင္းေကာင္းမင္းျမတ္တို႔က်င့္အပ္ေသာ ( ရာဇဓမၼ ) တရား ၁၀ ပါးကို ေဟာၾကားခဲ့ပါသည္။

စကၠ၀တၱီသီဟနႏၵသုတ္ တြင္ မင္းေကာင္းအစိုးရေကာင္းတို႔မည္သည္မိမိတို႔ျပဌာန္းလိုေသာ ဥပေဒကို ေကာင္းစြာသိရွိနားလည္မႈွရွိရမည္။ ငါ့မွာ ဥပေဒျပဌာန္းခြင့္အာဏာရွိသည္ဆိုကာမွ် သေဘာထားျဖင့္ ျပဌာန္းျခင္းမျပဳအပ္။ တရားဥပေဒကို ျပဌာန္းရာ၌အေၾကာင္းယုတၱိခိုင္လံုမႈရွိျပီး စိတ္ႏွလံုးေကာင္းျဖင့္သာ ျပဌာန္းရမည္ ဟု မိန္႔ဆုိခဲ့၏။

ဗုဒၶသည္ ရဟန္းတို႔၏ ညီညြတ္မႈ၊ လူတို႔၏ ညီညြတ္မႈကို လိုလားေတာ္မူရကားဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦးအား လည္းေကာင္း၊ အုပ္စုအခ်င္းခ်င္းကြဲျပားေသာအဖြဲ႔မ်ားၾကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေအာင္ျပဳျခင္းသည္ စင္စစ္ ဗုဒၶဩ၀ါဒ ႏွင့္ အညီ ျဖစ္၏။ ရဟန္းသည္ ကြဲျပားေသာ သူတို႔ကို ေစ့စပ္တတ္၏။

ညီညြတ္သူတို႔ကို အားေပးတတ္၏။ ညီညြတ္မႈ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ေလ်ာ္ပိုက္၏။ ညီညြတ္မႈကို ျပဳေသာစကားကို ဆိုေလ့ရွိ၏ ဟု မဇၥ်ိမနိကာယ္၊ စူဌပတၱိ ပေဒါမသုတ္တြင္ ေဟာထားသည္။ ဤတရားေတာ္အရ ျမတ္ဗုဒၶသည္ သူ၏သံဃာမ်ားအား ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္အားေပးေၾကာင္း သတိမူထိုက္ သည္။
ဗုဒၶ၏ ရဟန္းသံဃာမ်ားအေပၚ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ တရားကို မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္တြင္ အထင္အရွားေတြ႔ရ သည္။ ရဟန္းတို႔ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ အစဥ္မျပတ္စည္း႐ံုးညီညြတ္စြာသံဃာ ကိစၥကို ျပဳလုပ္၍ ေန၏။ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ သံဃာတာ၀န္ ဟူသမွ်ကို ေဆာင္ရြက္ေန၏။ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး သံဃာ၏ စည္းကမ္းဥပေဒ တခုခုကို မက်ဴးလြန္၊ မေဖာက္ဖ်က္၊ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ မိမိတို႔၏ သီတင္းသံုးေဖာ္အားလံုး၏ ခ်မ္းသာေရးကို ေၾကာင့္ၾက၍ေနၾက၏။ ထိုမွ်ေလာက္ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ ဆထက္ထမ္းပိုး တိုးတက္မႈ ရွိသြားေပလိမ့္မည္။ ဆုတ္ယုတ္မႈရွိေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ ဟု ေဟာခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶက ယခုအခါတြင္ သင္တို႔သည္ မိမိၾကိဳက္ကိုသာလွ်င္ မိမိ၏မွီခိုအားထားရာ ျပဳျပင္လုပ္ၾကေလာ့။ ဤ သံသရာပင္လယ္၌ မိမိကိုယ္ကိုသာလွ်င္ ကၽြန္းျပဳလုပ္ၾကေလာ့။ ဓမၼကို မိမိ၏ကၽြန္းျပဳလုပ္ၾကေလာ့။ ဓမၼကို ကိုးစားၾကေလာ့ ဟု လည္း မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။

ဗုဒၶကြယ္လြန္ခ်ဳပ္ျငိမ္းျပီးသည့္ေနာက္ ငါတို႔၏ ဆရာမရွိေတာ့ျပီ ဟု သင္တို႔ ေတြးထင္ေကာင္း ေတြးထင္ၾက ေပလိမ့္မည္။ စင္စစ္ေသာ္ကား ငါပရိနိဗၺာန္၀င္စံခ်ဳပ္ျငိမ္းသြားျပီးေနာက္ ငါညႊန္ျပထားခဲ့သည့္ တရားဓမၼႏွင့္ ၀ိနည္းအဆံုးအမမ်ားသည္ သင္တို႔၏ ဆရာပင္ျဖစ္ေပလိမ့္မည္ ဟုလည္း တရားဓမၼႏွင့္ ၀ိနည္းကို ေစာင့္ထိန္းအားကိုးၾကဟု မိန္႔ဆိုခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာေပၚ၌ ဗုဒၶဘာသာ အထြန္းကားဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္သည္ဟုျမန္မာဗုဒၶ၀ါဒီတို႔ ယံုၾကည္ၾက၏။ စင္စစ္ ေက်ာင္း၊ ကန္၊ ဘုရား၊ ေစတီ၊ ပုထိုး ေပါျမားျခင္း၊ပိ႗ကတ္စာေပကို အာဂံုေဆာင္ေသာသူမ်ားရွိျခင္းသည္ သာသနာထြန္းကားေသာ အစစ္အမွန္လကၡဏာမ်ားဟု ဆိုႏိုင္ရန္ ခက္ခဲသည္။ဗုဒၶဩ၀ါဒ ကို အျမဲ လိုက္နာက်င့္သံုးေသာ ပုဂၢိဳလ္ေပါမ်ားမွသာ ဗုဒၶသာသနာထြန္းကားသည္ဟုဆိုႏိုင္ေၾကာင္း မွတ္သားထားသင့္ေပသည္ဟု ဦးေအးေမာင္ က သူ၏ ဗုဒၶႏွင့္ဗုဒၶ၀ါဒ စာအုပ္တြင္ သတိေပးထားသည္။

ယခုအခါ စစ္အာဏာရွင္ မိစၦာ၀ါဒီမ်ားၾကီးစိုးခ်ဳပ္ကိုင္ေနေသာျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶ၏ သာသနာႏွင့္ ရဟန္း၊သံဃာ အပါအ၀င္ စစ္မွန္ေသာ ဓမၼတရားအားလံုးတို႔သည္ စစ္အာဏာစက္ေအာက္တြင္ညွိဳးမွိန္ၿပီး ဖိႏွိပ္၊ ဖမ္းဆီး၊ သတ္ျဖတ္ျခင္းခံေနရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သာသနာကို ႐ိုေသေလးစားယံုၾကည္အားကိုးေသာ ရဟန္း၊ သံဃာႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္အေပါင္းတို႔သည္ ဗုဒၶ၏ မြန္ျမတ္ေသာသာသနာအတြက္ အဓမၼတရားေတြ ကို အသက္ေပးကာ ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ျဖစ္ေပသည္။

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,ဗုဒၶ၏သံဃာအဖြဲ႔အစည္း ယခုကဲ့သို႔ ႏွစ္ေပါင္းႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္ရွည္ၾကာရျခင္းမွာဗုဒၶသည္ သံဃာကိစၥမ်ားကို ညီညီညြတ္ညြတ္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္ အေလးအနက္ေဟာ၏။ ဗုဒၶလိုလားေသာ ညီညြတ္မႈသည္ အခုေခတ္ လူမ်ား နားလည္ေသာ အမ်ားစုညီညြတ္မႈမဟုတ္ေပ။ ရဟန္းဦးေရနည္းပါးေသာ၊ သံဃာ၏သမိုင္းဦးေခတ္ႏွင့္ ဆီေလ်ာ္ေသာ က်ပ္ျပည့္တင္းျပည့္ ညီညြတ္မႈမ်ိဳးျဖစ္၍ သံဃာ၏ ဥပုသ္ျပဳမႈႏွင့္ ပတ္သတ္ေသာ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၌ အထင္အရွားေတြ႔ရ၏။

တေသြး၊ တသံ၊ တမိန္႔စနစ္ကို ဆန္႔က်င္၍ လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္မႈကိုအားေပးေသာ ဗုဒၶသံဃာသည္ ဒီမိုကေရစီ၀ါဒကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေသာအဖြဲ႔ျဖစ္၏။ အာဏာရွင္စနစ္ၾကီးစိုးေသာ ဖြံ႔ျဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား၌ အဖိႏွိပ္ခံ ႏိုင္ငံသားတို႔၏ မွီခိုအားထားရာျဖစ္၍ ပုဂၢလိကလြတ္လပ္မႈလြန္ကဲျပီး တဘက္စြန္းေရာက္ေန ေသာ ႏိုင္ငံၾကီးမ်ား၌မူ ဗုဒၶ၏ အလယ္လမ္းစဥ္ကို ေဖာ္ညႊန္းေသာ အဖြဲ႔ျဖစ္၏ ဟု ဦးေအးေမာင္ ၏ ဗုဒၶ ႏွင့္ ဗုဒၶ၀ါဒ စာအုပ္တြင္ ဆိုထားသည္။

ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔၏အျခားထူးျခားေသာအေၾကာင္းတခုမွာ သံဃာအဖြဲ႔၌ ရဟန္းတို႔၏ ပုဂၢလိကလြတ္လပ္မႈကို ထိပါးခ်ဳပ္ခ်ယ္မည့္ အာဏာရေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မရွိျခင္းျဖစ္၏။

ဗုဒၶႏွင့္ သံဃာ၏ဆက္ဆံမႈကို ဘုရင္ႏွင့္ တိုင္းသူျပည္သားတို႔၏ ဆက္ဆံမႈႏွင့္ပံုခိုင္းျခင္းသည္ မွား၏။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဘုရင္သည္ ႏိုင္ငံလူထု၏ ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ျဖစ္၍ဗုဒၶသည္ကား သံဃာက မိမိအား ဦးစီးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ စြဲမွတ္ထားျခင္းကို မလိုလားေခ်။
အာနႏၵာ… ငါသာလွ်င္ သံဃာကို ဦးစီးေခါင္းေဆာင္ျပဳအံ့၊ သံဃာသည္ … ငါသာလွ်င္အားကိုးရန္ရွိလတၱံ ဟူေသာ စိတ္ဆႏၵသည္ ငါဘုရား၌မရွိ ဟု မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္ တြင္ ေဟာၾကားထားသည္။

ပုဂၢိဳလ္ကိုးကြယ္မႈစနစ္ (သို႔) အာဏာရွင္စနစ္သည္ ဗုဒၶ၏အလိုဆႏၵႏွင့္လံုး၀ဆန္႔က်င္ေသာ စနစ္ျဖစ္၏။ သူမိုက္သည္ မိမိ၌မရွိေသာ ဂုဏ္သတင္းကိုလည္းေကာင္း၊ ရဟန္းတို႔၏ဦးစီးေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ကိုလည္း ေကာင္း၊ ေက်ာင္း၌အစိုးရျခင္းကိုလည္းေကာင္း၊ လူပရိသတ္၏ပူေဇာ္ျခင္းကိုလည္းေကာင္း အလိုရွိ၏ - ဟုလည္း ဓမၼပဒ ဂါထာ ၇၃ တြင္ ေဟာခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶပရိနိဗၺာန္ျပဳျပီးေနာက္ ဘိကၡဳသံဃာသည္ ဗုဒၶအလိုဆႏၵ ႏွင့္အညီေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မရွိေသာ ဘာသာေရးအဖြဲ႔ျဖစ္လာ၏။

၀ႆက၀ရပု႑ားအား အရွင္အာနႏၵာ၏ မိန္႔ၾကားရာတြင္ ပု႑ားၾကီး ငါဘုရားကြယ္လြန္ေသာအခါ ဤရဟန္း သည္ သင္တို႔၏ ကိုးကြယ္စရာ ျဖစ္လတၱံဟု ဘုရားရွင္ ထားအပ္ေသာ တပါးေသာ ရဟန္းမွ်သည္ မရွိ ဟု ဆိုခဲ့သည္။

သို႔ျဖစ္၍ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔၌ သူတပါးအား အမိန္႔ေပးႏိုင္ေသာအာဏာရေခါင္းေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မရွိ၊ သံဃာ့ကိစၥမ်ားကို စီမံေဆာင္ရြက္ရန္ သံဃာက တာ၀န္လႊဲအပ္ထားေသာပုဂၢိဳလ္မ်ားရွိသည္မွန္၏။ သို႔ရာတြင္ ထိုပုဂၢိဳလ္ သည္ မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ျပဳျခင္းမဟုတ္ဘဲ သံဃာ၏ကိုယ္စားျပဳမူေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း အထူးသတိျပဳရ၏။

ထိုရဟန္းသည္ တဖန္သံဃာ၏ အမႈတို႔၌ စြမ္းႏိုင္၏။ သံဃာ၏ကိစၥတို႔၌ ေကာင္းစြာခံယူ၏။ ရဟန္းအေပါင္းက ေစသည္ရွိေသာ္ လိုက္နာ၏။ ထိုသို႔လိုက္နာသျဖင့္ ငါျပဳ၏ ဟူ၍ မေထမဲ့ျမင္မျပဳရ ဟု မဟာ၀ဂၢကၡႏၶက သုတ္၌ ေဟာၾကားခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶသည္ စစ္မွန္ေသာ ဓမၼသေဘာကိုသာ လက္ခံက်င့္သံုးသူျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔ကိုလည္း ဓမၼတရားသေဘာအရသာဖြဲ႔စည္းထားသည္။ ဥပဇၨ်ာယ္ဆရာသည္ တပည့္ထက္ ရဟန္း၀ါၾကီး၍ တတ္သိလိမၼာသည္မွန္ေသာ္လည္း စင္စစ္အျမဲအျပစ္ကင္းေသာသူ မဟုတ္ရကား လမ္းမွားေနေသာ ဆရာအား အမွန္ကိုညႊန္ျပရန္မွာ တပည့္၏ ၀တၱရားျဖစ္ေၾကာင္း ၀ိနည္းပိ႗ကတ္၌ ျပဆိုထား၏။

ဆရာသည္ မေမြ႔မေလ်ာ္ျခင္းျဖစ္ၾကအံ့၊ တပည့္သည္ ဆရာအား အရပ္တပါးသို႔ကိုယ္တိုင္ေခၚေဆာင္သြားရမည္။ သူတပါးကိုေသာ္လည္းေကာင္းေခၚေဆာင္သြားေစရမည္။ ဆရာအား တရားစကားကိုမူလည္း ေဟာေျပာရမည္။ ဆရာအား ေတြးေတာမႈ သံသယ ကုကၠဳစၥျဖစ္အံ့၊ တပည့္သည္ပယ္ေဖ်ာက္ရမည္။ ဆရာသည္ မွားေသာအယူ ယူျငားအံ့၊ တပည့္ကေျဖရွင္းရမည္။ တရားစကားကိုမူလည္း ေဟာေျပာရမည္ဟု မဟာ၀ကၠ၊ မဟာခႏၶက သုတ္တြင္ ေဟာခဲ့သည္။

၀ိနည္းပါဠိေတာ္မ်ားကို ေထာက္ခ်င့္၍ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔တြင္ ဆရာႏွင့္ တပည့္၏ဆက္ဆံမႈသည္ပင္ အထက္ႏွင့္ ေအာက္ ဆက္ဆံမႈမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အတူေနမိတ္ေဆြႏွစ္ဦး၏တန္းတူရည္တူဆက္ဆံမႈမ်ိဳးျဖစ္ေၾကာင္း သိအပ္၏။ ဤသို႔ အဆင့္အတန္းခြဲျခားမႈမရွိျခင္း၊ မည္သူ႔ကိုမွ်အာဏာအပ္ႏွင္းမထားဘဲ အဖြဲ႔၀င္အားလံုး လြတ္လပ္မႈရွိျခင္းသည္ ဗုဒၶသံဃာ၏ ထူးျခားေသာ လကၡဏာ ျဖစ္သည္။

ဘီစီေျခာက္ရာစုေခတ္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံငယ္မ်ား၌ခတၱိယေခါင္းေဆာင္တို႔သည္ မၾကာခဏ စည္းေ၀း၍ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျခင္း၊ မဲဆႏၵျဖင့္ ဆံုးျဖတ္ျခင္းစေသာဒီမိုကေရစီနည္းမ်ားျဖင့္ တိုင္းေရးျပည္မႈကိစၥမ်ားကို စီမံေဆာင္ရြက္ၾက၏။ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌ ဗုဒၶက၀ဇၨီမင္းတို႔သည္ မၾကာခဏ အညီအညြတ္စည္းေ၀း၍ တိုင္းေရးျပည္မႈကိစၥမ်ားကို ေဆာက္ရြက္ၾကသည့္ နည္းတူ ရဟန္းတို႔သည္မၾကာခဏစည္းေ၀း၍ သံဃာကိစၥမ်ားကို အညီအညြတ္ေဆာင္ရြက္ေနၾကသမွ်ကာလပတ္လံုးၾကီးပြားတိုးတက္ရန္ရွိေၾကာင္း မိန္႔ၾကား
ေသာစကားကို သတိျပဳအေလးထားသင့္ေပသည္။

ထို႔အျပင္ ဗုဒၶ၀ါဒႏွင့္ ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔သည္ ဘုရင္မ်ားအုပ္စိုးေသာ ေကာသလ၊မဂဓ စသည့္ ႏိုင္ငံၾကီးမ်ား၌ လည္းထြန္းကားခဲ့၏။ သို႔စဥ္လ်က္ ဗုဒၶသံဃာ၌ ဘုရင္ကဲ့သို႔ေသာ အာဏာပါ၀ါပိုင္ပုဂၢိဳလ္မရွိျခင္းသည္ ဗုဒၶကိုယ္တိုင္က လြတ္လပ္မႈကို ႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုး၍ ရဟန္းတို႔၏ ပုဂၢလိကလြတ္လပ္မႈကို အားေပးလိုျပီး အာဏာစက္ကို မလိုလားေၾကာင္း မွတ္ယူလိုက္သည္။

ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔သည္ တေသြး၊ တသံ၊ တမိန္႔ စနစ္ကို ဆန္႔က်င္၏။ ဗုဒၶ၀ါဒသည္ လူတိုင္း၏လြတ္လပ္စြာ ယံုၾကည္ေတြးေခၚမႈကိုေလးစား၏။ မိမိအယူကိုျမွင့္တင္၍အျခားအယူအားႏွိမ့္ခ်ျခင္း၊ ဖိႏွိပ္ျခင္းကိုတားျမစ္၏။ ရဟန္းသည္ အလိုနည္း၍ သားမယားႏွင့္ ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းဥစၥာ သံေယာဇဥ္လည္းမရွိရကား စဥ္းစားေတြးေခၚ ၍ အမွန္တရားကို ရွာၾကံရာ၌ မ်ားစြာလြတ္လပ္၏။စင္စစ္ကမၻာ့ဘာသာ၀ါဒသမိုင္း၌ ဗုဒၶသံဃာသည္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ လြတ္လပ္မႈကို အမ်ားဆံုး ဦးစားေပးေသာ ဘာသာေရးအဖြဲ႔ျဖစ္ေၾကာင္းယံုမွားဖြယ္မရွိေပ။

ဗုဒၶအလိုအရ ရဟန္းသံဃာသည္ ႏိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ မင္း၊ မႉးမတ္၊၀န္ၾကီးတို႔ႏွင့္ ဆက္ဆံရာ၌ အထူးဆင္ျခင္ ရ၏။ ဗုဒၶသည္ မင္း၏ နန္းေတာ္သို႔ ရဟန္းတို႔မၾကာခဏ သြားလာျခင္း၏အျပစ္ကို ေဟာၾကားခဲ့၏။ စစ္တပ္ မ်ား စစ္ေရးျပျခင္း၊ စစ္ခ်ီတက္ျခင္းကိုၾကည့္ရွဳေသာ ရဟန္းသည္ပါစိတ္အာပတ္သင့္၏။ စင္စစ္ သံဃာအဖြဲ႔ မ်ားသည္ ႏိုင္ငံအစိုးရတို႔၏ အားေပးကူညီမႈကို မရရွိပါကၾကာရွည္တည္တ့ံမည္မဟုတ္ေခ်။

ေရွးအိႏၵိယ သကၠတ ဥပေဒက်မ္းမ်ား၌ သံဃာအဖြဲ႔အစည္းတို႔၏စည္းမ်ဥ္းဥပေဒမ်ားကို ဘမယဥပေဒဟုေခၚ ၍ ယင္းတို႔ကို ဘုရင္မ်ားက ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရမည္။ ေဖာက္ဖ်က္သူမ်ားအားအေရးယူမည္ဟုဆို၏။

အုပ္စိုးသူမင္းေကာင္းမင္းျမတ္မ်ားကသာ သာသနာအက်ိဳးႏွင့္ဗုဒၶသံဃာအဖြဲ႔ၾကီး စည္ပင္တိုးတက္ျပီးသူေတာ္ ေကာင္းတရားမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ထို႔ေၾကာင့္ ဗုဒၶသည္ အုပ္စိုးသူ အစိုးရ မင္းတို႔၏ အက်င့္သီလ ေကာင္းမြန္ေရးကိုအေလးေပးေသာအားျဖင့္ မင္းေကာင္းမင္းျမတ္တို႔က်င့္အပ္ေသာ ( ရာဇဓမၼ ) တရား ၁၀ ပါးကို ေဟာၾကားခဲ့ပါသည္။

စကၠ၀တၱီသီဟနႏၵသုတ္ တြင္ မင္းေကာင္းအစိုးရေကာင္းတို႔မည္သည္မိမိတို႔ျပဌာန္းလိုေသာ ဥပေဒကို ေကာင္းစြာသိရွိနားလည္မႈွရွိရမည္။ ငါ့မွာ ဥပေဒျပဌာန္းခြင့္အာဏာရွိသည္ဆိုကာမွ် သေဘာထားျဖင့္ ျပဌာန္းျခင္းမျပဳအပ္။ တရားဥပေဒကို ျပဌာန္းရာ၌အေၾကာင္းယုတၱိခိုင္လံုမႈရွိျပီး စိတ္ႏွလံုးေကာင္းျဖင့္သာ ျပဌာန္းရမည္ ဟု မိန္႔ဆုိခဲ့၏။

ဗုဒၶသည္ ရဟန္းတို႔၏ ညီညြတ္မႈ၊ လူတို႔၏ ညီညြတ္မႈကို လိုလားေတာ္မူရကားဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ဦးအား လည္းေကာင္း၊ အုပ္စုအခ်င္းခ်င္းကြဲျပားေသာအဖြဲ႔မ်ားၾကား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေအာင္ျပဳျခင္းသည္ စင္စစ္ ဗုဒၶဩ၀ါဒ ႏွင့္ အညီ ျဖစ္၏။ ရဟန္းသည္ ကြဲျပားေသာ သူတို႔ကို ေစ့စပ္တတ္၏။

ညီညြတ္သူတို႔ကို အားေပးတတ္၏။ ညီညြတ္မႈ၌ ေမြ႔ေလ်ာ္ေလ်ာ္ပိုက္၏။ ညီညြတ္မႈကို ျပဳေသာစကားကို ဆိုေလ့ရွိ၏ ဟု မဇၥ်ိမနိကာယ္၊ စူဌပတၱိ ပေဒါမသုတ္တြင္ ေဟာထားသည္။ ဤတရားေတာ္အရ ျမတ္ဗုဒၶသည္ သူ၏သံဃာမ်ားအား ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ညီညြတ္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္အားေပးေၾကာင္း သတိမူထိုက္ သည္။
ဗုဒၶ၏ ရဟန္းသံဃာမ်ားအေပၚ ေဟာၾကားခဲ့ေသာ တရားကို မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္တြင္ အထင္အရွားေတြ႔ရ သည္။ ရဟန္းတို႔ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ အစဥ္မျပတ္စည္း႐ံုးညီညြတ္စြာသံဃာ ကိစၥကို ျပဳလုပ္၍ ေန၏။ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ သံဃာတာ၀န္ ဟူသမွ်ကို ေဆာင္ရြက္ေန၏။ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး သံဃာ၏ စည္းကမ္းဥပေဒ တခုခုကို မက်ဴးလြန္၊ မေဖာက္ဖ်က္၊ အၾကင္မွ်ေလာက္ ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ မိမိတို႔၏ သီတင္းသံုးေဖာ္အားလံုး၏ ခ်မ္းသာေရးကို ေၾကာင့္ၾက၍ေနၾက၏။ ထိုမွ်ေလာက္ကာလပတ္လံုး အသင္တို႔သည္ ဆထက္ထမ္းပိုး တိုးတက္မႈ ရွိသြားေပလိမ့္မည္။ ဆုတ္ယုတ္မႈရွိေတာ့မည္ မဟုတ္ေပ ဟု ေဟာခဲ့ပါသည္။

ဗုဒၶက ယခုအခါတြင္ သင္တို႔သည္ မိမိၾကိဳက္ကိုသာလွ်င္ မိမိ၏မွီခိုအားထားရာ ျပဳျပင္လုပ္ၾကေလာ့။ ဤ သံသရာပင္လယ္၌ မိမိကိုယ္ကိုသာလွ်င္ ကၽြန္းျပဳလုပ္ၾကေလာ့။ ဓမၼကို မိမိ၏ကၽြန္းျပဳလုပ္ၾကေလာ့။ ဓမၼကို ကိုးစားၾကေလာ့ ဟု လည္း မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။

ဗုဒၶကြယ္လြန္ခ်ဳပ္ျငိမ္းျပီးသည့္ေနာက္ ငါတို႔၏ ဆရာမရွိေတာ့ျပီ ဟု သင္တို႔ ေတြးထင္ေကာင္း ေတြးထင္ၾက ေပလိမ့္မည္။ စင္စစ္ေသာ္ကား ငါပရိနိဗၺာန္၀င္စံခ်ဳပ္ျငိမ္းသြားျပီးေနာက္ ငါညႊန္ျပထားခဲ့သည့္ တရားဓမၼႏွင့္ ၀ိနည္းအဆံုးအမမ်ားသည္ သင္တို႔၏ ဆရာပင္ျဖစ္ေပလိမ့္မည္ ဟုလည္း တရားဓမၼႏွင့္ ၀ိနည္းကို ေစာင့္ထိန္းအားကိုးၾကဟု မိန္႔ဆိုခဲ့ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမၻာေပၚ၌ ဗုဒၶဘာသာ အထြန္းကားဆံုးႏိုင္ငံျဖစ္သည္ဟုျမန္မာဗုဒၶ၀ါဒီတို႔ ယံုၾကည္ၾက၏။ စင္စစ္ ေက်ာင္း၊ ကန္၊ ဘုရား၊ ေစတီ၊ ပုထိုး ေပါျမားျခင္း၊ပိ႗ကတ္စာေပကို အာဂံုေဆာင္ေသာသူမ်ားရွိျခင္းသည္ သာသနာထြန္းကားေသာ အစစ္အမွန္လကၡဏာမ်ားဟု ဆိုႏိုင္ရန္ ခက္ခဲသည္။ဗုဒၶဩ၀ါဒ ကို အျမဲ လိုက္နာက်င့္သံုးေသာ ပုဂၢိဳလ္ေပါမ်ားမွသာ ဗုဒၶသာသနာထြန္းကားသည္ဟုဆိုႏိုင္ေၾကာင္း မွတ္သားထားသင့္ေပသည္ဟု ဦးေအးေမာင္ က သူ၏ ဗုဒၶႏွင့္ဗုဒၶ၀ါဒ စာအုပ္တြင္ သတိေပးထားသည္။

ယခုအခါ စစ္အာဏာရွင္ မိစၦာ၀ါဒီမ်ားၾကီးစိုးခ်ဳပ္ကိုင္ေနေသာျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဗုဒၶ၏ သာသနာႏွင့္ ရဟန္း၊သံဃာ အပါအ၀င္ စစ္မွန္ေသာ ဓမၼတရားအားလံုးတို႔သည္ စစ္အာဏာစက္ေအာက္တြင္ညွိဳးမွိန္ၿပီး ဖိႏွိပ္၊ ဖမ္းဆီး၊ သတ္ျဖတ္ျခင္းခံေနရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သာသနာကို ႐ိုေသေလးစားယံုၾကည္အားကိုးေသာ ရဟန္း၊ သံဃာႏွင့္ လူပုဂၢိဳလ္အေပါင္းတို႔သည္ ဗုဒၶ၏ မြန္ျမတ္ေသာသာသနာအတြက္ အဓမၼတရားေတြ ကို အသက္ေပးကာ ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ျဖစ္ေပသည္။

ဘာသာေရးက လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ ျပႆနာေတြကို ခ်ဥ္းကပ္ရာမွာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းရဲ႕ကိစၥေတြကို ေဆာင္ ၾကဥ္းေနတဲ့ လူတဦးခ်င္းကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ေယဘုယ်မူေတြကို အၾကံျပဳျပီး ဒီမူေတြအရ လူသားတရပ္လံုးရဲ႕ ဘ၀သာယာတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေရး၊ အရင္းအျမစ္ေတြကို အညီအမွ် အက်ိဳးတူခံစား ရ ေရးအတြက္ ျဖစ္ေပၚလာေစဖို႔ပဲျဖစ္တယ္။

ဘာသာေရးကို ေလာကီေရး၊ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ေရာေထြးေအာင္ အားထုတ္ျခင္းဟာ ျပႆနာကိုဖန္တီးျခင္းပဲျဖစ္ တယ္။ ဘာသာေရးရဲ႕အေျခခံက ကိုယ္က်င့္သီလပဲျဖစ္တယ္။ သန္႔စင္ ျခင္း၊ ၀ိသုဒၶိနဲ႔ ယံုၾကည္ျခင္း သဒၶါ တရားပဲျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးဆိုတာက အာဏာမွာ အေျခခံတယ္။ လူ႔သမိုင္းတေလွ်ာက္မွာ အာဏာရအုပ္စိုး သူမ်ားဟာ မိမိရဲ႕အာဏာ အုပ္စိုးျခင္းကို တရား၀င္ေၾကာင္း၊ ဘုရားအလိုေတာ္က်ျဖစ္လာတာျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူေတြယံုၾကည္ေအာင္လုပ္ဖို႔ ဘာသာေရးကို ဆြဲသံုးတာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ဘာသာေရးကို မိမိတို႔ႏိုင္ငံေရးအက်ိဳးအတြက္ လိုရာဆြဲျပီး အသံုးခ်ခဲ့ၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘာသာတရားရဲ႕ ျမင့္မားတဲ့ ကိုယ္က်င့္တရား စံ ေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးေလာဘေတြေၾကာင့္ ယုတ္ညံ့မႈေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကတာပဲဟု အရွင္ ေဒါက္တာသီရိဓမၼနႏၵက What Buddhists Believe စာအုပ္တြင္ ေရးသားထားပါတယ္။


တကယ္ေတာ့ ဘာသာေရးကို ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ခြဲျခားထားရမယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို အသိအမွတ္ျပဳျပီး ႏိုင္ငံေရး စနစ္ ကို အကန္႔အသတ္ထားျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္ေရးကို ေဖာ္ေဆာင္ပံုနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ျမတ္ဗုဒၶရဲ႕သင္ၾကား ခ်က္ ေတြထဲမွာ အခ်က္အလက္ေျမာက္ျမားစြာရွိပါတယ္။ ဗုဒၶရဲ႕ ေဒသနာေတာ္ထဲမွာ ဒီေန႔ကမၻာၾကီးထဲက လူသားေတြအတြက္ တိုက္႐ိုက္အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစႏိုင္တာေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအစီအမံေတြအတြက္ အသံုးတဲ့ တာ ေတြအမ်ားၾကီး ပါရွိပါတယ္။

အေမရိကန္လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာစာတမ္းမွာပါတဲ့ ေသာမတ္စ္ ဂ်က္ဖာဆင္ရဲ႕“လူတိုင္းကိုတူညီမွ်တစြာ ဖန္ ဆင္း ထားတာျဖစ္တယ္”( All men are created equal )ဆိုတဲ့စကားမ်ိဳးကို ျမတ္ဗုဒၶက ေရွးႏွစ္ေပါင္း၂၅၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက မိန္႔ၾကားခဲ့တာပါ။ ျပီးေတာ့ ဇတ္တို႔၊ လူတန္းစားတို႔ ဆိုတာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းၾကီးထဲမွာ လူ ေတြက တမင္ဖန္တီးခဲ့ၾကတာေတြသာျဖစ္တယ္။ ျမတ္ဗုဒၶက လူေတြကို ခြဲျခားသက္မွတ္ရာမွာ သူတို႔ရဲ႕ အက်င့္သီလအေပၚမူ တည္ျပီးမွ အယုတ္၊ အလတ္၊ အျမတ္ ခြဲျခားပံုကို ေဟာေတာ္မူခဲ့တာပါ။

လူသားေတြအခ်င္းခ်င္း လူ႔ေဘာင္အက်ိဳးကိုေဆာင္ရြက္ရာမွာ စိတ္ပါလက္ပါ အတူတကြ ႐ိုင္းပင္းကူညီ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ကိုလည္း ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ဆရာဦးေရႊေအာင္ရဲ႕“ဗုဒၶ (သို႔မဟုတ္) ေလာကသားတို႔ ၏ အႏႈိင္းမဲ့ေက်းဇူးရွင္” စာအုပ္မွာ “ႏိုင္ငံျဖစ္ေစ၊ လူမ်ိဳးကိုျဖစ္ေစ ထူေထာင္ရာ၌ စည္းလံုးမႈသည္ မ်ားစြာ အေရးၾကီး၏။ က်မ္းဂန္မ်ား၌ စည္းလံုးမႈကို ၂ မ်ိဳးျပ၏။ စည္းလံုးမႈတမ်ိဳးကို သမ၀ါယသမၼႏၶ ဟု ေခၚ၏။ အျခားစည္းလံုးမႈတမ်ိဳးကို သံေယာဂသမၼႏၶ ဟုေခၚ၏။ သမ၀ါယသမၼႏၶ အရ စည္းလံုးေသာအခါ ႏိုင္ငံသား အားလံုးတို႔သည္ သူတလူ၊ ငါတမင္း သေဘာမ်ိဳးမရွိ၊ အားလံုးတသားတည္းျဖစ္ၾက၏။ တေသြး တသံ တမိန္႔ တည္းျဖစ္၏။ သံေယာဂသမၼႏၶအရ စည္းလံုးေသာအခါ ႏိုင္ငံသားအားလံုးတို႔သည္ တစ္ေသြးတစ္သံတစ္မိန္႔ တည္းမျဖစ္၊ သူတလူ၊ ငါတမင္းျဖစ္ၾက၏။ တသားတည္းျဖစ္ေသာ စည္းလံုးမႈကို ျဖစ္ေပၚေအာင္ အားထုတ္ရာ တြင္ အျမင္ခ်င္းတူမႈႏွင့္ အက်င့္ခ်င္းတူမႈသည္ အေရးၾကီးသည္။

ျမတ္စြာဘုရားသည္ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းကို ဖြဲ႔စည္းရာတြင္ အျမင္ခ်င္းတူမႈႏွင့္ အက်င့္ခ်င္း တူမႈအေပၚ အေျခ ခံ၍ စည္း႐ံုးျခင္းျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္း၏ စည္းလံုးမႈသည္ က်စ္လ်စ္၏၊ သိပ္သည္း၏၊ တစ္ေသြး တစ္သံ တစ္မိန္႔တည္းျဖစ္၏။ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းတြင္ ဇတ္ အသီးသီးပါ၀င္၏။ သို႔ရာတြင္ သံဃာ့ အဖြဲ႔အစည္း၌ ဇတ္ သည္ မထင္ေပၚေတာ့၊ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္း အဖြဲ႕႔၀င္အျဖစ္သာ ထင္ေပၚ၏။”လို႔ ေရးသား ထားပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္သာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ကတည္းက တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းဟာ ကမၻာေပၚမွာ ဒီေန႔ထိေအာင္ ထင္ရွားတည္ရွိႏိုင္ျခင္းျဖစ္တယ္။

ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားကို ဆက္ခံသူ မည္သူ႔ကိုမွ ၾကိဳတင္ခန္႔ထားျခင္းမရွိပါ။ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းကို ဓမၼ၀ိနယ ကသာ လမ္းညႊန္ေတာ္ မူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ထက္တိုင္ေအာင္ သံဃာေတာ္မ်ားကို ဗုဒၶရဲ႕ ၀ိနည္းဥပေဒ မ်ားကသာ ခ်ဳပ္ကိုင္လမ္းညႊန္ပါတယ္။ မည္သည့္ အာဏာကမွ ျဖိဳခြင္း ဖ်က္ဆီး ျခိမ္းေျခာက္ႏိုင္စြမ္းမရွိပါ။

ျမတ္ဗုဒၶက ဒီမိုကေရစီ ျဖစ္စဥ္အရ ညွိႏႈိင္း၊ တိုင္ပင္၊ စည္းေ၀း၊ ဆံုးျဖတ္၊ လုပ္ကိုင္တာကိုအားေပးပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကို သံဃာေတာ္မ်ားရဲ႕အဖြဲ႔အစည္းမွာ ပိုျပီးထင္ရွားပါတယ္။ သံဃာ့အဖြဲ႕႔အစည္းထဲမွာ သံဃာနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ကိစၥကို သံဃာေတာ္တိုင္း ပါ၀င္ေဆြးေႏြး ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရွိပါတယ္။ ၾကီးက်ယ္တဲ့ ျပႆနာေပၚေပါက္ လာတဲ့အခါက်မွ ျပႆနာ အတိမ္အနက္ကို သံဃာေတာ္မ်ားေရွ႕ေမွာက္တင္ျပျပီး ဒီမိုကေရစီပါလီမန္ လႊတ္ေတာ္ေရွ႕ ေဆြးေႏြးၾကသလို ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ၾကရပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာက ႏိုင္ငံေရးအာဏာကိုခ်ဥ္းကပ္ရာမွာ ကိုယ္က်င့္တရား(မင္းက်င့္တရား)နဲ႔ ျပည္သူ႔အာဏာကို သံုးစြဲရာမွာ တာ၀န္ယူမႈအေပၚ အေျခခံပါတယ္။ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ဘုရားက အၾကမ္းမဖက္ေရးကိုသာ ေဟာၾကား ဆံုးမေတာ္မူပါတယ္။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးကိုသာ တေလာကလံုးနဲ႔ဆိုင္တဲ့တရားအျဖစ္သတ္မွတ္ပါတယ္။ လူ႔ အသက္ ကို ဖ်က္ဆီးျခင္းအၾကမ္းဖက္မႈကို ျမတ္ဗုဒၶခြင့္ျပဳေတာ္မမူပါ။

တရားတဲ့စစ္ဆိုတာဘယ္ေတာ့မွမရွိဘူးလို႔လဲ ျပတ္ျပတ္သားသားေၾကညာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶ သင္ၾကားခ်က္က “ေအာင္ႏိုင္ျခင္းသည္ အမုန္းတရားကိုသာ ပြားေစရာ၏၊ ႐ႈံးနိမ့္သူကား ဆင္းရဲစြာ ေနၾကရသည္၊ အႏိုင္အ႐ႈံးကို ပယ္ေသာသူသာလွ်င္ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းသုခႏွင့္ျငိမ္းခ်မ္းျခင္းကို ရႏိုင္သည္”ဟု ဓမၼပဒ မွာ ေဟာေတာ္မူပါတယ္။

ျမတ္ဗုဒၶသည္ အၾကမ္းမဖက္ေရး ျငိမ္းခ်မ္းေရးတရားကိုသာ ေဟာေတာ္မူတာမဟုတ္ပါ။စစ္ပြဲျဖစ္ရာေနရာကို ကိုယ္တိုင္ၾကြေရာက္ျပီး စစ္မျဖစ္ၾကဖို႔ တားဆီးေတာ္မူခဲ့တယ္။ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္းဆိုလို႔ လူ႔သမိုင္း မွာျဖင့္ ျမတ္ဗုဒၶသည္သာ ပထမဆံုး ပုဂၢိဳလ္ထူး၊ ပုဂၢိဳလ္ျမတ္ျဖစ္ပါတယ္။

သက်သာကီ၀င္မ်ားႏွင့္ ေကာလိယေတြ၊ ေရာဟီနီျမစ္က ေရခြဲေ၀ေရးကိစၥမွာ ျမတ္ဗုဒၶဟာစစ္တလင္းကို ကိုယ္တိုင္ၾကြသြားျပီး တရားဓမၼကို ေဟာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျပီးေတာ့ အဇာတသတ္မင္းက ၀ဇၨီတိုင္းကို စစ္မတိုက္ျဖစ္ေအာင္ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္က ဆြဲေဆာင္ေတာ္မူႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ေလာကအက်ိဳးကိုလိုလားတဲ့ ျမတ္ဗုဒၶဟာ အစိုးရေကာင္း၊ အုပ္စုိးသူေကာင္း ျဖစ္ဖို႔အတြက္ ၾကိဳတင္ရွိအပ္တဲ့ အရည္အခ်င္းေတြကိုလည္း ထုတ္ေဖာ္ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

တိုင္းျပည္တျပည္မွာ အဂတိလိုက္စားမႈေတြ ဘယ္လိုျဖစ္လာႏိုင္တယ္ဆိုတာကို ေဟာၾကားရာမွာ တိုင္းျပည္ အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္သူ ႏိုင္ငံအၾကီးအကဲက အက်င့္ပ်က္ျပီး အဂတိလိုက္စားျပီး မတရားျပဳက်င့္ရင္ တိုင္းသူျပည္ သားမ်ားလည္း အက်င့္ပ်က္ျပီး အဂတိလိုက္စားတတ္ပံုကို ေဟာၾကားေတာ္မူပါတယ္။ အုပ္စိုးသူမင္းက အစ မင္းေစပါမက်န္ အဂတိလိုက္စားၾကျပီဆိုရင္ တိုင္းသူျပည္သား လူအမ်ားစိတ္ဆင္းရဲရပံု၊တိုင္းျပည္ဆုတ္ယုတ္
ပ်က္စီးရပံုမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေဟာၾကားေတာ္မူပါတယ္။ တိုင္းျပည္အုပ္ခ်ဳပ္ မင္းလုပ္သူအစိုးရဟာ လူသား ခ်င္း စာနာေထာက္ထား၊ သနား၊ ငဲ့ညွာေသာ မူ၀ါဒနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္သင့္ေၾကာင္းကိုလည္း ဆံုးမေတာ္မူပါတယ္။

စကၠ၀တၱွီသီဟနႏၵသုတ္မွာ ျမတ္ဗုဒၶက အက်င့္ပ်က္မႈ၊ ရာဇ၀တ္မ်ားျဖစ္ၾကတဲ့ ခိုးမႈ၊ လိမ္မႈ၊ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈ၊ မုန္းတီးမႈ၊ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈေတြဟာ ဆင္းရဲၾကပ္တည္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္လာေၾကာင္းကို ေဟာေတာ္မူတယ္။ မင္းနဲ႔ အစိုးရေတြအေနနဲ႔ ရာဇ၀တ္မႈေတြကို အျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းျဖင့္ ႏွိမ္ႏွင္းၾကရတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရာဇ၀တ္မႈပေပ်ာက္ေအာင္ အင္အားပါ၀ါကိုသံုးျပီး လုပ္ထားတာကေတာ့ အက်ိဳးမဲ့အခ်ည္းႏွီးပဲျဖစ္ ေၾကာင္းကို ေဟာထားပါတယ္။

ကုတဒႏၱသုတ္မွာလည္း ဗုဒၶရွင္ေတာ္ဘုရားက အင္အားသံုးျပီး ရာဇ၀တ္မႈကို ႏွိမ္ႏွင္းမယ့္အစား စီးပြားေရး အဆင္ေျပေအာင္လုပ္ေပးသင့္ေၾကာင္းကိုလည္း အၾကံျပဳေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့တယ္။ အစိုးရဟာ တိုင္းျပည္နဲ႔ အရင္းအျမစ္ေတြကို အသံုးျပဳျပီး တိုင္းသူျပည္သားေတြ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေအာင္ လုပ္ေပးရမယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာမက်ဆင္းရေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ေပးရမယ္လို႔ ေဟာထားပါတယ္။

ဇာတကနိပါတ္ေတာ္ထဲမွာ မင္းက်င့္တရား ဆယ္ပါးကို အစိုးရတို႔လိုက္နာအပ္ေၾကာင္း ေဟာေတာ္မူထားပါ တယ္။ မင္းက်င့္တရားဆယ္ပါးအား ခုေခတ္ကာလမွာလည္း တိုင္းျပည္ကို ျငိမ္းခ်မ္းသာယာစြာ အုပ္ခ်ဳပ္လိုတဲ့ အစိုးရမင္းမ်ားအသံုးခ် လိုက္နာက်င့္သံုးထိုက္တယ္။ ဒီမင္းက်င့္တရား(ရာဇဓမၼ) ဆယ္ပါးကေတာ့-

၁။ ရက္ေရာမႈ၊ လြတ္လပ္မႈရွိျပီး တစ္ကိုယ္ေကာင္းမဆန္ျခင္း
၂။ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားရဲ႕ ဘ၀သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးအတြက္ မိမိရဲ႕ ကိုယ္က်ိဳးအတၱကို စြန္႔လႊတ္ အနစ္နာ ခံျခင္း
၃။ အက်င့္သီလ အဆင့္ျမင့္ေကာင္းမြန္ျခင္း
၄။ ႐ိုးသား၊ ေျဖာင့္မတ္ျပီး အၾကြင္းမဲ့ဂုဏ္သိကၡာရွိျခင္း
၅။ ၾကင္နာ၊ သနားတတ္ျခင္း
၆။ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား ေလးစား၊ အားက်ေလာက္ေအာင္ မိမိတို႔ရဲ႕ဘ၀ အေနအထိုင္
႐ိုးသားျခင္း
၇။ အမ်က္ေဒါသ ကင္းစင္ျခင္း
၈။ အၾကမ္းမဖက္ျခင္း
၉။ သည္းခံတတ္ျခင္း
၁၀။ ျပည္သူလူထုရဲ႕ ထင္ျမင္ယူဆခ်က္မ်ားကို ေလးစားစြာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ညီညြတ္မႈကို
ျမွင့္တင္ျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။

အခုေခတ္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕စစ္အာဏာရွင္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးၾကီးသန္းေရႊနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ လက္မရြံ႕ေနာက္ပါ ၀န္ၾကီးမ်ားရဲ႕ အဓမၼနည္းေတြနဲ႔ တိုင္းသူျပည္သားေတြအေပၚ က်င့္ၾကံျပဳမူပံုနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ဆင္ျခင္သင့္ေပတယ္။

မင္းတို႔က်င့္အပ္တဲ့ တရားနဲ႔ဆက္လ်ဥ္းၿပီး ျမတ္ဗုဒၶက စကၠ၀တၳီသီဟနႏၵသုတ္မွာ ေဟာေတာ္မူထားတာက -

၁။ အုပ္စိုးသူ အစိုးရေကာင္း၊ မင္းေကာင္းတို႔မည္သည္ ဘက္လိုက္ျခင္း၊ အဂတိလိုက္စား
ျခင္း၊ တိုင္းသူျပည္သား၊ လူအမ်ားတို႔အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမရွိျခင္းသည္ တရပ္၊
၂။ အုပ္စိုးသူ မင္းေကာင္း အစိုးရေကာင္းတို႔မည္သည္ တိုင္းသူျပည္သားတို႔အေပၚ အမုန္း
စိတ္ထား၍ ဆက္ဆံျခင္းမျပဳျခင္းသည္ တရပ္၊
၃။ အုပ္စိုးသူ မင္းေကာင္းအစိုးရေကာင္းတို႔မည္သည္ တရားမွ်တမႈရွိေသာ တရားဥပေဒ
ကို ျပဌာန္းရာ၍ ေၾကာက္႐ြံ႕ထိတ္လန္႔မႈ မရွိျခင္းလည္း တရပ္၊
၄။ မင္းေကာင္း၊ အစိုးရေကာင္းတို႔မည္သည္ မိမိတို႔ျပဌာန္းလိုေသာ ဥပေဒကို ေကာင္းစြာ
သိနားလည္မႈရွိရမည္။ ငါ့မွာ ဥပေဒျပဌာန္းခြင့္အာဏာရွိသည္ဆိုကာမွ် သေဘာထားျဖင့္
ျပဌာန္းျခင္းမျပဳအပ္၊ တရားဥပေဒကို ျပဌာန္းရာ၌ အေၾကာင္း ယုတၱိ ခိုင္လံုမႈရွိျပီး စိတ္
ႏွလံုးေကာင္းျဖင့္သာ ျပဌာန္းရမည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ အုပ္စိုးသူ၊ မင္းေကာင္း၊ အစိုးရေကာင္းမ်ားရဲ႕ သေဘာလကၡဏာမ်ားနဲ႔ ဗုဒၶလမ္းညႊန္ ခ်က္နဲ႔ တက္တက္ဆင္ ကြဲလြဲေနတဲ့ ျမန္မာစစ္အာဏာရွင္တို႔ရဲ႕အဓမၼလုပ္ရပ္မ်ား၊ အာဏာပါ၀ါကို အလြဲသံုးစားလုပ္မႈေတြကို သတိထားဆင္ျခင္အပ္ပါတယ္။

မိလိႏၵပဥွာမွာလည္း“မင္းၾကီး ဥပမာေသာ္ကား ေယာက္်ားသည္ အစြမ္းသတၱိမရွိ၊ အမ်ိဳးယုတ္၏၊ နည္းေသာ ပညာရွိ၏၊ ၾကီးက်ယ္စြာေသာမင္း၏ အျဖစ္ကို ရေသာ္ တခဏျခင္းျဖင့္ေဖာက္ျပန္၏၊ ပရိသတ္ကို ဖ်က္ဆီး၏၊ ထိုသို႔ မထိုက္တန္ေသာ မင္းဆိုးမင္းညစ္အား ျပည္သူတို႔က ညွဥ္းဆဲ ႏွိပ္စက္ရာသည္။ ျပည္သူတို႔က အျပစ္ ဒဏ္ခတ္ရသည္။ ျပည္သူျပည္သားတို႔သည္ ဥပေဒႏွင့္အညီ မအုပ္ခ်ဳပ္ေသာ အုပ္စိုးသူ မင္းတို႔ကို အျပစ္ဒဏ္ ေပးရမည္။ထို႔အျပင္ မင္းကဲ့သို႔မက်င့္၊ ဓားျပကဲ့သို႔က်င့္ေသာ မင္းဆိုးမင္းယုတ္အားလည္း အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ကို မျပဳရာ”ဟု ေဟာေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။

မဇၥ်နိမနိကာယ္မွာ အျပစ္မရွိတဲ့ တိုင္းသူျပည္သားေတြကိုသာ အျပစ္ဒဏ္ေပးျပီး တကယ့္လက္သည္ တရားခံ ကို ေတာ့ အျပစ္မေပးဘဲ ထားတဲ့မင္းဟာ တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ဖို႔ မသင့္တဲ့မင္းျဖစ္ေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားပါ တယ္။

ေကာက္က်စ္စဥ္းလဲတဲ့မင္းဟာ မတရားသျဖင့္ အျပစ္ဒဏ္စီရင္ျခင္း၊ မတရားသျဖင့္ အခြန္အတုပ္ေကာက္ခံ ျခင္း၊ အဓမၼနည္းမ်ားျဖင့္ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ျခင္း၊ အဂတိအမ်ိဳးမ်ိဳးလိုက္စား ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားက အဲဒီမင္း ကို တနည္းမဟုတ္၊ တနည္းအားျဖင့္ တံု႔ျပန္လာၾကလိမ့္မယ္လို႔ မိန္႔ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶရဲ႕ေကာင္းျမတ္တဲ့ မင္းတို႔အတြက္ လမ္းညႊန္ခ်က္ကို က်င့္သံုးခဲ့တဲ့ ဧကရာဇ္ဘုရင္ၾကီး အာေသာကမင္းဟာ BC ၃၀၀ ေလာက္ က စျပီး ဂုဏ္သတင္းေက်ာ္ေဇာျပီး လူ႔သမိုင္းမွာ ထြန္းပခဲ့ပါတယ္။

ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ဟာ အလြန္ျမင့္ျမတ္တဲ့ လူမႈျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားၾကီးလဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယျပည္မွာ အ႐ိုးစြဲေနတဲ့ ဇတ္စနစ္ကို ဗုဒၶက ႐ႈတ္ခ်ျပီး လူအခ်င္းခ်င္းတန္းတူ အခြင့္အေရးကို အေရးထားခဲ့ပါတယ္။ ဆင္းရဲ၊ ခ်မ္းသာ အလြန္အမင္းမကြာျခားေရးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ားရဲ႕ လူမႈဘ၀အဆင့္အတန္းျမင့္မားေရးကိုလဲ အားေပးခဲ့ပါတယ္။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို အုပ္ခ်ဳပ္ရာမွာ ေလာဘတဏွာဦးစီးျပီးမလုပ္ၾကဖို႔၊ ေမတၱာဂရုဏာနဲ႔ စာနာေထာက္ထား စိတ္နဲ႔ သာ အုပ္ခ်ဳပ္ေနထိုင္ၾကဖို႔ကိုလည္း တိုက္တြန္းဆံုးမေတာ္မူပါတယ္။ ျမတ္ဗုဒၶက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကို အျပင္ပန္း ဗဟိႏၶအားျဖင့္ လုပ္တာဟာ ေရတိုပဲရမယ္၊ တကယ္တမ္းျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ခ်င္ရင္ စိတ္ေျပာင္းေတာ္လွန္ေရးလုပ္မွရမယ္ဆို တာကို ထုတ္ေဖာ္မိန္႔ၾကားခဲ့ပါတယ္။

အင္အားပါ၀ါကိုအသံုးျပဳျပီးလုပ္တဲ့ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဟာ ခဏပဲခံတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲ့ဒီျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးမွာ စြဲစရာအျဖစ္မပါဘူး။ တကယ္တမ္းျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးျဖစ္္ဖို႔ကေတာ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ လို တဲ့ စိတ္ဓာတ္အမွန္ အဆင္သင့္ျဖစ္ေနမွသာ ျဖစ္ႏိုင္မယ္။ လူသားတိုင္းမိမိကိုယ္တိုင္ အမွန္တရားခ်စ္ျမတ္ႏိုး မႈ၊ လူအခ်င္းခ်င္းတရားမွ်တေစလိုမႈ စတဲ့ တရားမ်ားဆီက ရွင္သန္အားကို ရရွိေနသေ႐ြ႕ ရပ္တည္ရွင္သန္ ေနၾကမွာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ မိန္႔ခဲ့ပါတယ္။

စစ္အာဏာရွင္ မိစၦာ၀ါဒီသမားေတြရဲ႕ လက္ေအာက္က်ေရာက္ေနတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဗုဒၶရဲ႕ မြန္ျမတ္ မွန္ကန္ တဲ့ ၾသ၀ါဒ အျမဳေတကို ယံုၾကည္အားကိုးျပီး လူ႔အခြင့္အေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔ အဓမၼတရားမ်ားကို ဖယ္ရွား ေရးတို႔အတြက္ တမ်ိဳးသားလံုး အသက္ေပး ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တယ္။

အာကာမိုး

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေရးခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ား

1. ကိုယ္တိုင္ေရးဘဝဇာတ္ေၾကာင္း
2. ဗမာ့လြတ္လပ္ေရးအေရးေတာ္ပံု

Daw Aung San Suu Kyi, Burma and People Power

Images of the people of Myanmar who only desire freedom. 
I can feel the unity from holding hands. I can feel the sorrow from the tears and I can feel the pain from the blood. I'm really shame of myself for being unable to doing anything for the land I adore & for the people I luv. I wonder why those soldiers r so inhuman... how much they would get for killing monks & civilians? 10,000? 20,000? there r still some good people In military. It's time for them to be brave enough for the sake of our country.

NLD Leader Undergoes Operation(ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္)

Win Tin, 80, a senior National League for Democracy (NLD) leader, underwent an operation for a heart condition at a private clinic in Rangoon on Sunday.

Family members said he is good condition.

Win Tin was hospitalized on Saturday. An NLD spokesperson, Nyan Win, said he may remain in the clinic this week.


A family member told The Irrawaddy on Monday, “He was operated on successfully in Asia Taw Win Clinic last night.”

Win Tin, a former editor, was released from prison in September 2008 after serving 19 years in Rangoon’s notorious Insein Prison.

He served as an adviser to pro-democracy leader Aung San Suu Kyi and was sentenc
ed to 21 years in prison in 1989 during a crackdown on government opponents.

In 1996, he received an additional 7-year sentence for writing a testimonial on torture and the lack of medical treatment in Insein Prison, which he sent to the UN. As punishment, he was placed in solitary confinement in a room intended for dogs and was deprived of food and water.

He said a few hours after his release from prison, “I will keep fighting until the emergence of democracy in this country.”

စစ္အစုိးရက ဖမ္းဆီးခံသံဃာအခ်ဳိ႕ ျပန္လႊတ္ေပးလုိက္သည့္အေပၚ ျပည္ပေရာက္ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕၏ တုံ႔ျပန္ေျပာဆုိခ်က္

ျပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလ သံဃာေတာ္ေတြရဲ႕ ေမတၱာပုိ႔ ႂကြခ်ီဆႏၵျပမႈေတြေၾကာင့္ ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြထဲက တခ်ဳိ႕ကိုယ္ေတာ္ေတြကို ျမန္မာစစ္အစုိးရက ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့တာရွိတယ္လုိ႔ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ သံဃာေတာ္တခ်ဳိ႕ ျပန္လြတ္လာတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ျပည္ပမွာ မၾကာခင္က ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕က အတြင္းေရးမွဴး ကုိယ္ေတာ္တပါးျဖစ္တဲ့ ဦးဂုဏိသရကုိ ေလွ်ာက္ထားေမးျမန္းၿပီး ကိုေက်ာ္ေအာင္လြင္က တင္ျပထားပါတယ္။

အခုလုိမ်ဳိး သံဃာေတာ္ေတြ ျပန္လြတ္လာတဲ့ကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သာသနာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕က ဘယ္လို သေဘာထားရွိပါသလဲ၊ ဘယ္လုိျမင္ပါသလဲဘုရား။

“ျပန္လႊတ္လုိက္တဲ့အတြက္ ဦးဇင္းတို႔အေနနဲ႔ လက္ခံပါတယ္။ ေထာင္ထဲမွာရွိတဲ့ သံဃာေတာ္ေတြအားလုံး လႊတ္ေပးဖို႔အထိကုိ ဦးဇင္းတုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ အခု လႊတ္ေပးတာက သံဃာအပါး ၅၀ ေလာက္ ဆုိတာ အနည္းအက်ဥ္းပဲရွိပါေသးတယ္။ သူတုိ႔ဖမ္းထားတဲ့ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔စာရင္ ဘာမွမရွိေသးပါဘူး။ အဲေတာ့ အခုလႊတ္ေပးတာ အျပင္ကုိ ေနာက္ထပ္ အားလုံးကိုလႊတ္ေပးဖုိ႔ ဦးဇင္းတုိ႔အေနနဲ႔ တုိက္တြန္းပါတယ္။
ထုိ႔အတူပဲ သံဃာေတာ္မ်ားအျပင္ အဖမ္းခံထားရတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြ၊ ႏုိင္ငံေရး သမားေတြအားလုံးကို လႊတ္ေပးဖို႔ ဦးဇင္းတုိ႔အေနနဲ႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္”

အခု ျမန္မာျပည္တြင္းက သံဃာေတာ္ေတြရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သာသနာ့ဥေသွ်ာင္ အဖြဲ႕က ပဓာနစရိယဆရာေတာ္ႀကီး၊ မစိုးရိမ္ဆရာေတာ္ ဦးေကာ၀ိဒဟာ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ အေနာက္ဘက္ျခမ္း၊ ကယ္လီဖုိးနီးယားျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျမန္မာပရိသတ္ေတြကုိ တရားေဟာပြဲေတြ တပြဲၿပီးတပြဲက်င္းပေနတယ္လုိ႔ ၾကားရပါတယ္။ မစိုးရိမ္ဆရာေတာ္ဘုရားက အဓိက ဘယ္လုိ အေၾကာင္းေတြကို ေဟာတယ္၊ တရားနာပရိသတ္ေတြဘက္က ဘယ္လိုတုံ႔ျပန္မႈေတြရွိတယ္၊ ဒီလုိ တရားေဟာပြဲေတြေၾကာင့္ ဘယ္လိုအက်ဳိးေက်းဇူးေတြရွိတယ္ဆုိတာ အက်ဥ္းခ်ဳံး ရွင္းျပေပးပါဘုရား။

“ဦးဇင္းတုိ႔ ပဓာနစရိယဆရာေတာ္တပါးျဖစ္တဲ့ ဦးေကာ၀ိဒဟာ အခု အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနာက္ပုိင္းမွာ ပထမဆုံးခရီးအျဖစ္ ျမန္မာေတြရွိတဲ့ၿမိဳ႕ေတြမွာလုိက္ၿပီး တရားေဟာပြဲေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ တဖက္မွာလည္း ပီနန္ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးပညာ၀ံသကလည္း ဂ်ပန္ကိုႂကြၿပီး ဂ်ပန္မွာရွိတဲ့ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းေတြ၊ ျမန္မာ့အေရးစိတ္၀င္စားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ၊ ျမန္မာျပည္သူေတြကို တရားေဟာ၊ ၾသ၀ါဒေပးတဲ့အစီအစဥ္ေတြ လုပ္ေနပါတယ္။

“အေမရိကန္အေနာက္ဘက္ျခမ္းမွာ ႂကြလာတဲ့ ဆရာေတာ္ဦးေကာ၀ိဒရဲ႕ ၾသ၀ါဒခံယူပြဲ၊ ဆရာေတာ္ ခ်ီးေျမႇာက္တဲ့ပြဲေတြကိုေျပာမယ္ဆုိရင္ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တက္ေရာက္ခဲ့ၾကပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ၾသ၀ါဒပြဲမွာ ကံႀကီးထုိက္သူဆုိတဲ့အမည္နဲ႔ ဆရာေတာ္က ေဟာၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။ သီလရွိ၊ သမာဓိရွိ၊ မျပစ္မွားထုိက္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္ေတြကို ျပစ္မွားမယ္ဆုိရင္ အဲဒီပုဂၢဳိလ္ဟာ ကံႀကီးထုိက္မယ္ဆုိတဲ့သေဘာကို ဆရာေတာ္က ပရိသတ္ကို ေဟာၾကားသြားပါတယ္။ အာဏာရွင္တုိ႔ဇာတ္သိမ္းဆုိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ
ေကာသလမင္းဟာ အာဏာရွင္ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အာဏာရွင္ဘ၀ရဲ႕ ဇာတ္သိမ္းကို ဆရာေတာ္က မီးေမာင္းထုိး၊ ၾသ၀ါဒေပးၿပီး ဆုံးမသြားပါတယ္။

“ျမန္မာျပည္ဆင္းရဲျခင္းအေၾကာင္းရင္းဆုိတဲ့ ၾသ၀ါဒခံယူပြဲမွာ ဆရာေတာ္က ဘာေတြနဲ႔ ဥပမာေပးၿပီး ေဟာသြားလဲဆုိေတာ့ ဇာတ္တူသားစားတဲ့ ဟသၤာကိုးေသာင္းတုိ႔၊ လူသားစားတဲ့ ေပါရိသာဒတုိ႔၊ ငါးႀကီးအာနန္ဒါတုိ႔ ဥပမာထားၿပီး ဆရာေတာ္က ရွင္းလင္းျပတ္သားစြာ ေဟာၾကားသြားပါတယ္။

“ေနာက္တပြဲကေတာ့ ဘာ့ကေလမွာေဟာသြားပါတယ္။ အဲဒီမွာေဟာတာက ျမန္မာ့အေရးကို စိတ္၀င္စားတဲ့ ႏုိင္ငံျခားသားေတြ၊ ဗုဒၶဘာသာအေရးကို စိတ္၀င္စားတဲ့ ႏုိင္ငံ ျခားသားေတြကို ဦးစားေပးၿပီးေတာ့ ေဟာပါတယ္။ အဲဒီပြဲမွာေတာ့ လူမ်ဳိးျခားေတြပါ။ ျမန္မာျပည္အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ရဟန္းေတြ အဖမ္းခံရ၊ ႏွိပ္စက္ခံရတဲ့အခါမွာ ဆရာ ေတာ္ႀကီးေတြဆုိရင္ နည္းနည္းသက္သာတယ္။ တခ်ဳိ႕နာမည္မရွိတဲ့ ဆရာေတာ္ေလးေတြဆုိရင္ ဘာမွမသိဘဲ ႏွိပ္စက္ခံရတယ္၊ ျပန္လြန္ေတာ္မူသြားတာေတြရွိတယ္ဆုိၿပီး။ ဟုိတုန္းကဆုိရင္ ရဟန္းနာမည္နဲ႔ ေထာင္ထဲမွာ ေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္နဲ႔ ရပ္တည္ႏုိင္တယ္။ အခုဆုိရင္ ရဟန္းရဲ႕ ဘြဲ႕နာမည္နဲ႔ေတာင္ မဟုတ္ေတာ့ဘူး၊ ေထာင္က်ၿပီဆုိရင္ လူနာမည္ေပးၿပီးေနရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးကုိေရာက္ေနၿပီ ဆုိတဲ့အေၾကာင္း ဆရာေတာ္က အဲဒီပြဲမွာ ေဟာမွာျဖစ္ပါတယ္။

“ေနာက္တပြဲကေတာ့ အရီဇုိးနားျပည္နယ္၊ ဖီးနစ္ၿမိဳ႕မွာ ဆရာေတာ္ႂကြၿပီး ေဟာမွာပါ။ ဒီဇင္ဘာ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ကိုျပန္လာၿပီး ဓမၼေဇာတိေက်ာင္းမွာ ေဟာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ ေဟာမယ့္တရားေတြ ဦးဇင္း အၾကမ္းဖ်ဥ္းသိထားတာက ရဲေသာ္မေသ၊ ေသေသာ္ငရဲမလားနဲ႔ ဆရာေတာ္နဲ႔ ေထာင္ဆုိတဲ့ သူ႕ရဲ႕အေတြ႕အႀကဳံေတြကို ေဟာမွာျဖစ္ပါတယ္”

အခုလုိမ်ဳိး ဆရာေတာ္ႀကီးက ျမန္မာမိသားစုအသိုင္းအ၀ုိင္းမွာ ေဟာေျပာတဲ့အတြက္ ဘယ္လို အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြ ရတယ္လို႔ အရွင္ဘုရားတုိ႔ ေတြ႕ရပါသလဲဘုရား။

“ဆရာေတာ္ေရာက္တဲ့အရပ္မွာ ျမန္မာပရိသတ္၊ ႏုိင္ငံျခားသား အေမရိကန္ ပရိသတ္ေတြဟာ သာသနာ့ ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕ႀကီးကေန ျပည္တြင္းျပည္ပမွာရွိတဲ့ လူထုေတြ၊ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္ေတြ စည္း႐ုံးၿပီးေတာ့ ျမန္မာ့အေရးကို စြမ္းစြမ္းတမံေဆာင္ရြက္ေနၿပီဆုိတာကို သူတုိ႔က လက္ေတြ႕ျမင္လုိက္ရ၊ သိလိုက္ရပါတယ္။ အဲဒီအတြက္ သူတုိ႔က ေက်နပ္၀မ္းသာၿပီး ဆရာေတာ္ေတြအတြက္ လုိအပ္တာ သူတုိ႔တတ္ႏုိင္သမွ် ေထာက္ပံ့လွဴဒါန္းတာ လုပ္ပါတယ္။ လူထုရဲ႕ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာေထာက္ခံခ်က္ကို ဦးဇင္းတုိ႔ ေရွ႕မွာတင္ မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႕ရပါတယ္၊ ၀မ္းသာစရာအျဖစ္ ျမင္ရပါတယ္”

တပည့္ေတာ္တုိ႔သိရသေလာက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ သီတင္းသုံးေနၾကတဲ့ ျမန္မာ သံဃာေတာ္ေတြအားလုံး အရွင္ဘုရားတုိ႔ရဲ႕ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္မွာ မပါ၀င္ဘူးလို႔ သိထားပါတယ္ဘုရား။ ဒီလိုမပါ၀င္တဲ့ သံဃာေတာ္ေတြဟာ အရွင္ဘုရားတုိ႔နဲ႔ ဘယ္လုိသေဘာထားမတုိက္ဆုိင္မႈေတြ ရွိေနလုိ႔ပါလဲဘုရား။

“ဦးဇင္းတုိ႔အေနနဲ႔ သေဘာထားမတုိက္ဆုိင္မႈရွိတယ္လုိ႔ လုံး၀ေျပာလို႔မရပါဘူး။ သူတုိ႔ေတြက ဦးဇင္းတို႔ သံဃာေတြပါပဲ၊ ဦးဇင္းတို႔မိတ္ေဆြေတြပါပဲ။ သူတုိ႔အေနနဲ႔ မပါ၀င္ခ်င္တဲ့ဆႏၵက ဦးဇင္းတုိ႔ကို ကန္႔ကြက္တာမဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔ ကုိယ္ေရးကုိယ္တာအတြက္ပါ။ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္ကုိ ဆန္႔က်င္လုိ႔၊ မေထာက္ခံလို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတုိ႔ စိတ္အားျဖင့္ ဦးဇင္းတို႔ သံဃာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕ကို ေထာက္ခံၿပီးသားပါ၊ ဆႏၵေပးၿပီးသားေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားစု ၉၉ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္က အဲလိုျဖစ္ပါတယ္။

“ဒါေပမယ့္ တျခားတဖက္မွာ သူတို႔ရဲ႕ မူရင္းစြဲေၾကာက္စိတ္ေလးေတြက ျမန္မာျပည္ အစိုးရမ်ား သူတုိ႔ သိလုိ႔ရွိရင္ ျပန္လို႔မရဘူး၊ သူတို႔ရဲ႕ အေမေတြ၊ အေဖေတြနဲ႔ ေသတာေတာင္မွ သူတုိ႔ေတြ႕ခြင့္မရဘူးဆုိတဲ့ အဲဒီစုိးရိမ္စိတ္ လြန္ကဲမႈေတြက သူတုိ႔ ဦးဇင္းတုိ႔နဲ႔ အတူတကြ ပါ၀င္ဖို႔ သိပ္ခက္ေနပါတယ္။ အဲဒါကိုလည္း ဦးဇင္းတုိ႔က နားလည္ေပးပါတယ္။ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕ကို မပါတာနဲ႔ဘဲ သူတို႔ကို ဦးဇင္းတုိ႔က ရန္သူလည္း မဟုတ္ပါဘူး၊ မိတ္ေဆြေတြပါပဲ။ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္မွာ ရန္သူသံဃာရယ္လုိ႔ တပါးမွ
မရွိပါဘူး။ ဦးဇင္းတုိ႔နဲ႔ သေဘာထားကြဲလြဲတယ္လုိ႔လည္း မယူဆပါဘူး”

မၾကာခင္တုန္းက ျပည္ပမွာဖြဲ႕စည္းခဲ့တဲ့ သာသနာ့ဥေသွ်ာင္အဖြဲ႕က အတြင္းေရးမွဴး ကုိယ္ေတာ္တပါးျဖစ္တဲ့ ဦးဂုဏိသရ မိန္႔ၾကားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

VOA Video News(အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ရဟန္းသံဃာမ်ားကို ႏွိပ္ကြပ္မွဳႏွင့္ ဘာသာေရးခ်ိဳးေဖာက္မွဳ ၾကားနာပြဲ)

အဓမၼတရားကို အသက္ေပးအာခံခဲ့သူ အာဇာနည္အရွင္ျမတ္ ဦး၀ိစာရ

မိမိယံုၾကည္သက္၀င္ရာ ဘာသာ၊ သာသနာအတြက္ အသက္ေပးဆပ္၀ံ့သူ မိမိလူမ်ိဳးတို႔ မ
တရားမင္းလက္ေအာက္တြင္ ဘာသာ၊ သာသနာ အပါအ၀င္ လူေနမႈဘ၀ အဖက္ဖက္မွ
နိမ့္ပါးဆိုးရြားေနခ်ိန္တြင္ မိမိ၏ သီလ၊ သိကၡာကို ေစာင့္ထိန္းျပီး သာသနာႏွင့္လူမ်ိဳးအ
တြက္ အစာငတ္ခံကာ အဓမၼတရားကို အသက္ေပးအာခံခဲ့သူမွာ အာဇာနည္အရွင္ျမတ္
ဦး၀ိစာရပင္ျဖစ္သည္။

အက်င့္ထူးရွိသူ ဟု အဓိပၸာယ္ရေသာ ရဟန္းဘြဲ႔ပိုင္ရွင္ ဦး၀ိစာရကို ဦးျပားႏွင့္ ေဒၚဇလပ္တို႔
မွ မံုရြာခ႐ိုင္၊ ေခ်ာင္းဦးျမိဳ႕အပိုင္ ကမ္းနိမ့္ရြာတြင္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၅၀ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၈၈)
တန္ခူးလျပည့္ေက်ာ္ ၆ ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။

ဉာဏ္ရည္ထက္ျမတ္ျခင္း၊ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ရွိျခင္း၊ အမ်ားအက်ိဳးေဆာင္ရြက္တတ္ျခင္းတို႔
ေၾကာင့္ ဦး၀ိစာရေလာင္းလ်ာ ေမာင္လွေက်ာ္သည္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္တြင္ ပထမ
အိမ္ေထာင္က်ခဲ့သည္။ အဆင္မေျပျဖစ္ျပီးေနာက္ ဒုတိယအိမ္ေထာင္ျပဳခဲ့ျပန္သည္။ သို႔
ေသာ္ လူ႔ေလာက၊ လူ႔ဘ၀ၾကီးကို ျငီးေငြ႔လွ်က္ ရဟန္းခံလိုေသာ ေမာင္လွေက်ာ္သည္ အ
သက္ ၂၃ ႏွစ္အရြယ္တြင္ မိဘမ်ားႏွင့္ ဇနီးသည္တို႔ကို ခြင့္ေတာင္းကာ ရဟန္းေဘာင္သို႔
၀င္ခဲ့သည္။

ဦး၀ိစာရ၏ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓါတ္သည္ ၁၂၈၀ ( ၁၉-- ) ျပည့္တြင္ မႏၱေလးအိမ္ေတာ္ရာ
ဘုရားပြဲေတာ္ၾကီးသို႔ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး၊ မႏၱေလးရာဇ၀တ္၀န္ မစၥတာ စတီး၀ပ္ဆိုသူသည္
ေနာက္ပါပုလိပ္မ်ားျခံရံကာ ဘုရားရင္ျပင္ေပၚသို႔ ဖိနပ္ေျခနင္းမ်ားစီး၍ တတ္ေရာက္သည္
ကိုၾကံဳရျပီး ႏိုးၾကားခဲ့ရသည္။

ဦး၀ိစာရသည္ ၁၂၈၂ ( ၁၉-- ) ေလာက္တြင္ ပခုကၠဴမွေန၍ သံဃာ့သမဂၢအဖြဲ႔သို႔၀င္ျပီး မ
လႈိင္၊ ပန္းအိုင္ နယ္တြင္ အစိုးရတို႔၏ ေျမအခြန္ေတာ္သစ္ႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေရးတရား
ေဟာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရအၾကည္အညိဳပ်က္ေအာင္ ေဟာေျပာမႈေၾကာင့္ဆိုကာ ဦး၀ိစာရ
ႏွင့္ ဦးပုည ကိုယ္ေတာ္ႏွစ္ပါးအား ေထာင္ဒဏ္ ( ၆ ) လစီ အျပစ္ေပးခဲ့ၾကသည္။

ဆရာေတာ္ဦး၀ိစာရသည္ ၁၉၂၆ မွ စတင္ကာ အဂၤလိပ္အစိုးရ၏ အာဏာဖီစံမႈ ဥပေဒပုဒ္မ
ျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္အၾကိမ္ၾကိမ္အျပစ္ေပး ခံခဲ့ရသည္။ သာယာ၀တီေထာင္နဲ႔အက်ဥ္းက်ေန
စဥ္ ဦး၀ိစာရက ၁ ၊ ၂ ၊ ၁၉၂၇ ဥပုဥ္ေန႔တြင္ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္တို႔၏ ၀ိနည္းသိကၡာပုဒ္


ႏွင့္အညီ သိမ္တစ္ခုခုသို႔ ၾကြေရာက္ဥပုဥ္ျပဳႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေပးေစလိုေၾကာင္း အေရးပိုင္ထံသို႔
စာတစ္ေစာင္ေရးသားေပးပို႔လိုက္သည္။ အာဏာပိုင္တို႔က ခြင့္မျပဳခဲ့သျဖင့္ ဆြမ္းဘုန္းမေပး
ပဲ အစာငတ္ခံ ဆႏၵျပ အေရးဆိုေတာ့သည္။

အာဏာပိုင္တို႔က ရန္ကုန္ေထာင္ၾကီးသို႔ ပို႔ေဆာင္ခဲ့ျပီး ဦး၀ိစာရသည္ ဆက္လက္အစာငတ္
ခံ ဆႏၵျပခဲ့ရာ ရက္ေပါင္း ( ၄၀ ) ေျမာက္ေန႔တြင္မွ ေထာင္အာဏာပိုင္တို႔က ဥပုဥ္ျပဳခြင့္ကို
အေလ်ာ့ေပးလိုက္သျဖင့္ ဆြမ္းျပန္စားခဲ့သည္။ ၁၉၂၇ ေမလ တြင္ အင္းစိန္႐ံုးက ဆရာ
ေတာ္ကို အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၁ ႏွစ္နဲ႔ ၉ လ အျပစ္ေပးကာ ရန္ကုန္ေထာင္ၾကီးသို႔
ပို႔လိုက္သည္။ အက်ဥ္းသားျဖစ္သည္ႏွင့္တျပိဳင္နက္ သကၤန္းမ်ားခၽြတ္၍ ေထာင္၀တ္လဲရ
မည္ဟု ေထာင္အာဏာပိုင္မ်ားက ဆိုေသာအခါ ျငင္းဆန္ခဲ့သည္။ ေနာက္ဆံုးအဂၤလိပ္အ
ရာရွိ ၄ ေယာက္၏ သကၤန္းဆြဲခၽြတ္ျခင္းကို ခံခဲ့ရေသာ္လည္း ေထာင္အ၀တ္အစားကို မ
၀တ္ပဲ ဗလာကိုယ္လံုးတီးသာ သီတင္းသံုးခဲ့သည္။


ဤကဲ့သို႔ သကၤန္းခၽြတ္ခံလိုက္ရေသာအခါ ဦး၀ိစာရသည္ မိစၦာအစိုးရတို႔ကား ဗမာျပည္ႏွင့္
လူမ်ိဳးတို႔ကို ၎တို႔၏ေျခေထာက္ေအာက္ ထား႐ံုအားမရေသးပဲ ဗုဒၶဘုရားရွင္တို႔၏ သာသ
နာေတာ္ၾကီးကိုပါ လက္ေတြ႔ဖ်က္ဆီးၾကေလသည္ တကားဟုဆိုကာ မ်က္ရည္မဆယ္ႏိုင္
ခ်ဳန္းပြဲခ် ငိုေၾကြးေတာ္မူခဲ့သည္။

သို႕ရာတြင္ မိစၦာအစိုးရတို႔သည္ ေထာင္အပ၍ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေရး ဥပေဒပုဒ္
မမ်ားျဖင့္ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား တရားမဲ့ ဖမ္းဆီး၊ အျပစ္ေပး႐ံုမက ေထာင္အတြင္း၌လည္း
ျမတ္စြာဘုရား ခြင့္ျပဳသတ္မွတ္ေပးအပ္ေတာ္မူေသာ ၀တ္႐ံုသကၤန္းကို အတင္းအဓမၼခၽြတ္၍
ထိပါးေစာ္ကားခံေနရျခင္းေၾကာင့္ သာသနာေတာ္ၾကီးသည္ မၾကာခင္ ပ်က္ဆီးရေတာ့မည္။
ငါတို႕႔သည္ ဤသို႔ငိုေၾကြးေန႐ံုျဖင့္ သာသနာ့ဆူးရန္မ်ားသည္ သူု႔အလိုအေလ်ာက္ကင္းစင္
ကြယ္ေပ်ာက္သြားလိမ့္မည္မဟုတ္ေပ။


ေရွးသေရာအခါက ပါဋလိပုတ္ျပည္သား ရဟန္းသူျမတ္မ်ားသည္ သာသနာ့ေဘးရန္ အႏၱ
ရာယ္ၾကီး ဆိုက္ေရာက္လာေသာအခါ အသက္အေသခံကာ သာသနာေတာ္အတြက္ အ
သက္ေပးလွဴေတာ္မူခဲ့ၾကသည့္ ထံုးေဟာင္း သာဓကကို မ်ားစြာသတိရ ဆင္ျခင္မိသျဖင့္
ငါသည္လည္း ထိုနည္းတူစြာ အမ်ိဳးဘာသာ၊ သာသနာေတာ္ၾကီးအတြက္ အသက္စြန္႔လႊတ္
ေတာ့မည္။ ရန္သူ႔အလိုက် လူဖ်င္း၊ လူည့ံတို႔၏ ဓေလ့စ႐ိုက္ကဲ့သလို႔ အဓမၼမင္းတို႔အား ၀န္
ခ်ေတာင္းပန္ျခင္း၊ သာသနာ့တံခြန္သကၤန္းခၽြတ္၍ ေထာင္အ၀တ္လဲလွယ္ျခင္းကိုလည္း
ေကာင္း အေလ်ာ့ေပးအညံ့ခံ၍ ငါတစ္ကိုယ္တည္းအတြက္ လံုး၀မရွာၾကံလို။ မည္သို႔ပင္
ညွင္းပန္းႏွိပ္စက္ၾက၍ ကာယဒုကၡေ၀ဒနာကို ခံစားရပါေစ၊ ခႏၱီပါရမီကို ေဆာက္တည္၍
ဆြမ္းဘုန္းမေပးပဲ အသက္ဇီ၀ိန္ခ်ဳပ္သည္အထိ အားလံုးေသာ ေထာင္တြင္းေရာက္ သံဃာ
ေတာ္မ်ားႏွင့္ သာသနာေတာ္ၾကီး၏အက်ိဳးစီးပြားကို ေရွ႕ရွဳ၍ အစာငတ္ခံရန္ အဓိဌာန္ျပဳအံ့
ဟု စိတ္ပိုင္းျဖတ္ကာ ဆြမ္းမစားေတာ့ေပ။

အစားမစားပဲ ရက္ေပါင္း ၄၀ ေက်ာ္လာသည့္အတြက္ ဦး၀ိစာရခင္ဗ်ာ ဂံုနီခင္းအိပ္ရာေပၚ
တြင္ ဗုန္းဗုန္းလဲေတာ့သည္။ ထို႔ေနာက္ဆရာေတာ္ကို တံတားေလးစိတ္ေရာဂါအထူးကု
ေဆး႐ံုသို႔ ၁၉၂၈ ေန႔တြင္ ပို႔လိုက္ျပီး နည္းေပါင္းစံုျဖင့္ ႏွိပ္စက္ညွင္းပန္း ဆဲေရးၾကသည္။
ထို႕႔ေနာက္ဆရာေတာ္အား သကၤန္းျပန္ေပးအပ္လိုက္ျပီး ၁၉၂၈ တြင္ အိႏၵိယျပည္ ေမဒနီ
ေထာင္သို႔ပို႔ခဲ့သည္။ ၁၈ ရက္ ၂ လ ၁၉၂၉ တြင္ ရန္ကုန္ေထာင္သို႔ ျပန္ပို႔ျပီး ေနာက္ပိုင္း ဆ
ရာေတာ္အား လႊတ္လိုက္သည္။

မဟတၱမဂႏၷီၾကီး၏ အၾကံေပးတို္က္တြန္းခ်က္ႏွင့္ အိႏၵိယအမ်ိဳးသားကြန္ဂရက္ၾကီးမွ ေဆး
၀ါးကုသေပးရန္ စီစဥ္ဖိတ္ၾကားခ်က္အရ ဦး၀ိစာရသည္ ၆ ရက္ ၄ လ ၁၉၂၉ တြင္ အိႏၵိယ
သို႔ၾကြရန္ သေဘၤာဆိပ္အဆင္းတြင္ သံုးခြျမိဳ႕၌ ေဟာေျပာေသာတရားမ်ားသည္ အစိုးရ
အၾကည္ညိဳပ်က္ေစေသာေၾကာင့္ ပုဒ္မ ၁၂၄ ( က ) အရ တတိယအၾကိမ္ အဖမ္းခံရျပန္
သည္။

ရန္ကုန္ေထာင္တြင္ အက်ဥ္းက်ခိုက္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားကိုထားေလ့ရွိေသာ အထူးခန္း၌
ေနခြင့္ျပဳရန္ေတာင္းဆိုရာမရသျဖင့္ အစာငတ္ခံဆႏၵျပခဲ့ျပန္သည္။ ေထာင္အာဏာပိုင္မ်ား
မွတစ္ဆင့္ ျမန္မာျပည္ဘုရင္ခံထံသို႔ ထပ္မံ၍ေတာင္းဆိုခ်က္ ၃ ခ်က္ကို ေတာင္းဆိုလိုက္
သည္။ ၎တို႔မွာ - - -
( ၁ ) ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးခံရေသာ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား သကၤန္း၀တ္ခြင့္ေပးရန္
( ၂ ) ေထာင္အတြင္း၌ ၀ိနည္းေတာ္အရ တစ္လ ၂ ၾကိမ္ ဥပုဥ္ေန႔တိုင္း ဥပုဥ္ျပဳခြင့္ေပးရန္
( ၃ ) ႏိုင္ငံေရးရာကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေထာင္အတြင္းေရာက္ ရဟန္းမ်ားအား ထိုက္



တန္ေသာသတင္းသံုးခြင့္ျပဳရန္$
တို႔ျဖစ္သည ္။

သို႕ေသာ္အာဏာပိုင္တို႔က မလိုက္ေလ်ာခဲ့သျဖင့္ ဆရာေတာ္သည္ ရဟန္းတို႔ေဆာက္
တည္အပ္ေသာ ပါတိေမာကၡသံ၀ရသီလ ပ်က္ဆီးမည္ကို စိုးရိမ္၍ အသက္ကို အေသခံျခင္း
ကသာ ျမတ္သည္ဟု ဆံုးျဖတ္ျပီး အစာငတ္ခံကာ သပိတ္ေမွာက္ခဲျ့ပန္သည္။

ဆရာေတာ္အမႈကို ႐ံုးတင္ေသာေန႔ ၁၈ ရက္ ၆ လ ၁၉၂၉ တြင္ ဆရာေတာ္ဆြမ္းဘုန္းမေပး
သည္မွာ ၈၁ ရက္ရွိျပီျဖစ္၍ မထႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ဟံသာ၀တီစက္ရွင္ တရားသူၾကီးသည္
ေထာင္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ကာ ဦး၀ိစာရအား တစ္ကၽြန္းပို႔အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒဏ္ ၆
ႏွစ္ အျပစ္ေပးလိုက္သည္။ သကၤန္းကိုအတင္းခၽြတ္ယူၾကသျဖင့္ ခါးတြင္အ၀တ္မရွိသာ ပက္
လက္သာ သတင္းသံုးေနခဲ့ရရွာသည္။

ဦး၀ိစာရႏွင့္ပတ္သက္၍ သိရွိရန္ ၁၇ ရက္ ၈ လ ၁၉၂၉ ေန႔တြင္ ၀ံသာႏုသတင္းစာတိုက္မွ
ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္ ေထာင္အတြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ၾကေသာအခါ အ႐ိုးႏွင့္အေရ
မွ်သာက်န္၍ အားအင္လံုး၀ကုန္ခမ္းေနေသာ ဆရာေတာ္ဦး၀ိစာရကို ေတြ႔ရ၍ အလြန္ စိတ္
ထိခိုက္ တုန္လႈပ္ခဲ့ရသည္။

၀ံသာႏုသတင္းစာတိုက္မွတကာမ်ားကို ဆရာေတာ္က ပက္လက္ေနရာမွမိန္႔ၾကားရာတြင္ -
သာသနာေတာ္အေရးအခြင့္အတြက္ ပါဋလိပုတ္ျပည္ ရဟန္းေတာ္မ်ား အသက္စြန္႔လႊတ္
ေတာ္မူခဲ့ၾကဖူးသည့္ လမ္းစဥ္အတိုင္း ငါတို႕သည္လည္း အသက္စြန္႔လႊတ္၍ ျမတ္ေသာ
အဓိဌာန္ပါရမီကို ျပည့္ေျမာက္ေအာင္ ေဆာက္တည္လ်က္ေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုအ
တိုင္းဆိုလွ်င္ ဥပုသ္ ၂ ပတ္မွ်သာ ငါ၏အသက္ႏွင့္ခႏၶာတြဲရွိေနႏိုင္ေတာ့မည္။ သာသနာ
ေတာ္၏ မ်က္ႏွာကိုေထာက္ထား၍ အမ်ိဳး၊ ဘာသာ၊ သာသနာ၊ ပညာအတြက္ ၾကိဳးစား
ေဆာက္ရြက္ၾကပါ - ဟု မိန္႔ေတာ္မူခဲ့ေလသည္။

၀ံသာႏုသတင္းစာမွ ၎တို႔ေတြ႔ျမင္ၾကားသိခဲ့ရသမွ်ကို တိုင္းျပည္သို႔ ျပန္လည္အသိေပး
ေရးသားတင္ျပခဲ့သျဖင့္ လႊတ္ေတာ္အပါအ၀င္ ရဟန္းရွင္လူမ်ားအားလံုး မခံမရပ္ျဖစ္လာ
ၾကသည္။

ရန္ကုန္အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း ဆြမ္းမသံုးေဆာင္ပဲ ေနခဲ့သည္မွာ ရက္ေပါင္း ၁၄၀ ေက်ာ္
ၾကာျပီးျဖစ္၍ ေ၀ဒနာအျပင္းအထန္ ခံစားရသည္ဟု သတင္းရ၍ အထူးသံဃာ့အက်ိဳး



ေဆာင္ တာ၀န္ခံ တြံေတးေက်ာင္းဆရာေတာ္ ဦးေကတုႏွင့္အတူ ဦးစိုးသိန္း ( ဂ်ီစီဘီေအ )
ႏွင့္ အာလံဦးလာဘတို႕သည္ ေထာင္အတြင္း ၀င္ေရာက္ၾကည္ညိဳခြင့္ရခဲ့သည္။
ဦးေကတုႏွင့္ ဦးလာဘတို႕သည္ မျမင္ရက္ မၾကည့္ရက္ႏိုင္ေအာင္ ပံုပန္းသ႑ာန္ ယိုယြင္း
ပ်က္ဆီးေနရွာျပီျဖစ္ေသာ ဦး၀ိစာရ၏ နားအနီးကပ္၍ တပည့္ေတာ္တို႔ လာေရာက္ၾကည့္႐ွဳ


ပါသည္ဟု ေလွ်ာက္ထားရာ မ်က္လံုးအိမ္ကို အႏိုင္ႏိုင္ဖြင့္ကာ အားယူ၍ ေလသံတိုးတိုးျဖင့္
မ်က္…. မွန္… အ… လွဴ… ခံ …. ပါ။ သဗၺအာပတၱိ …. ေယာ … အာ …. ေရာ …. စ …
ယာ…. မိ ...။ တိုင္း …. ျပည္ … ကို …. လိမ္ …. မာ … ရစ္ … ၾက …. ပါ … လို႔ …. မွာ…
ၾကား… လိုက္ … ပါ … တယ္ - ဟု ေနာက္ဆံုးမိန္႔ၾကားခဲ့ပါတယ္။

အရွင္ျမတ္ဦး၀ိစာရသည္ ဗုဒၶဘာသာရဟန္းေတာ္မ်ား၏ ၀ိနည္းသိကၡာပုတ္ႏွင့္အညီ ရသင့္
ရထိုက္ေသာ ေထာင္တြင္း အခြင့္အေရးမ်ားကို အာဇာနည္ပီပီ ဇြဲၾကီးၾကီးျဖင့္ ရက္လ ရွည္
ၾကာစြာ အစာငတ္ခံတိုက္ပြဲ၀င္ေနရာမွ ၁၆၆ ရက္ေျမာက္ေသာ ၁၉ ရက္ ၉ လ ၁၉၂၉ ၊
ၾကာသပေတးေန႔ည ၈ နာရီ ၂၀ မိနစ္အခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ေထာင္ၾကီးအတြင္း၌ ျပန္လြန္
ေတာ္မူခဲ့သည္။

သက္ေတာ္ ၄၁ ႏွစ္အရြယ္တြင္ ရဟန္းေတာ္မ်ားေထာက္တြင္းအခြင့္အေရးအတြက္ အစာ
ငတ္ခံကာ ဆႏၵျပရင္း ကံေတာ္ကုန္ရွာေသာ ဆရာေတာ္ဦး၀ိစာရ၏ ႐ုပ္ကလာပ္ကို ၈ ရက္
၂ လ ၁၉၃၀ ညေန ၄ နာရီခြဲတြင္ ေရႊတိဂံုဘုရားအနီး ကန္ေတာ္မင္ ပန္းျခံ၌ သၿဂႍဳလ္ပူေဇာ္
ခဲ့ရာ ရဟန္းရွင္လူ ၁ သိန္းေက်ာ္ လာေရာက္ဂါ၀ရျပဳခဲ့ၾကသည္။

ဦး၀ိစာရအထိမ္းအမွတ္ေက်ာက္တိုင္တည္ေဆာက္ထားပံုမွာ ဦး၀ိစာရ၏ အလိုဆႏၵႏွင့္
အညီ အမ်ိဳးသားစည္းလံုးညီညြတ္ေရးသေကၤတအျဖစ္ ေပၚလြင္ထင္ရွားေစမည့္ စုစည္း
ခ်ည္ေႏွာင္ထားေသာ ထင္းစည္းပံုသ႑ာန္ပင္ျဖစ္သည္။ ၁၉၄၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂
ရက္ေန႔တြင္ က်င္းပခဲ့ေသာ အာဇာနည္ဆရာေတာ္ ဦး၀ိစာရအထိမ္းအမွတ္ေက်ာက္တိုင္
ႏွင့္ ေၾကး႐ုပ္ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားသို႔ ထိုစဥ္က စစ္၀န္ၾကီးျဖစ္ေနေသာ အမ်ိဳးသားေခါင္း
ေဆာင္ၾကီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းကိုယ္တိုင္ တတ္ေရာက္ ဂုဏ္ျပဳဂါ၀ရျပဳခဲ့သည္။

စစ္၀န္ၾကီးဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း၏ ဂုဏ္ျပဳမိန္႔ခြန္းတြင္ - ကၽြႏု္ပ္တို႔သည္ မဂၤလာတရားေတာ္
အရ ပူေဇာ္ထိုက္သူကိုပူေဇာ္ရမည္ဆိုသည့္အတိုင္း ပူေဇာ္သကာယျပဳၾကျခင္းသာျဖစ္
ေၾကာင္း၊ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ ဤသို႔လာေရာက္ပူေဇာ္ျခင္းမွာလည္း အာဇာနည္ပုဂၢိဳလ္၏ အႏိုင္မခံ




အ႐ွံဳးမေပးလိုစိတ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ အျမဳေတစိတ္မ်ားကို ခ်ီးက်ဳးပူေဇာ္ေနျခင္းပင္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊
အရွင္ဦး၀ိစာရသည္ အသက္စြန္႔လႊတ္စဥ္အခါက အေဖာ္မပါ တစ္ကိုယ္တည္းသာျဖစ္
ေၾကာင္း။

အဂၤလိပ္လူမ်ိဳးတို႔ အုပ္စိုးမႈကို ယခုကဲ့သို႔ ပ်က္ဆီးဆံုးပါးသြားလိမ့္မည္ဟု မည္သူမွ် မထင္
ၾက၍ အဂၤလိပ္မ်ားအား မည္သို႔မွ် ဆန္႔က်င္ဘက္မျပဳ၀ံ့ေသာအခ်ိန္အခါတြင္ အရွင္ဦး၀ိစာရ
ကိုယ္ေတာ္ၾကီးတစ္ပါးတည္း ေပၚေပါက္လာခဲ့ျပီး မည္သူခ်ီးမြမ္းခ်ီးမြမ္း၊ မည္သူကဲ့ရဲ႕႔ကဲ့ရဲ႕


ဘာကိုမွ် ဂ႐ုမစိုက္ပဲ ငါလိုခ်င္တာမရရင္ အသက္အေသခံမယ္ဆိုတဲ့ အာဇာနည္စိတ္ကို
ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း။

ယခုအခါမွာလည္း ကၽြႏု္ပ္တို႕ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ အရွင္ဦး၀ိစာရကဲ့သို႔ စိတ္ဓါတ္မ်ိဳး
ေမြးျမဴၾကဖို႔ အလြန္အေရးၾကီးေၾကာင္း၊ ယခုအခါ အစစအရာရာရွားပါးေၾကာင္း ေနေရး၊
စားေရး၊ သြားေရး၊ လာေရး အလြန္ခက္ခဲေၾကာင္း။

သို႔ေသာ္လည္း ၎အခက္အခဲမ်ားကို ဂ႐ုမစိုက္ပဲ လြတ္လပ္ေရးၾကီးအတြက္ အ႐ိုးေၾက
ေၾက အေရခမ္းခမ္း တစ္ေယာက္တည္းက်န္က်န္ အသက္အေသခံၾကိဳးစားၾကရမည္ဟု
စိတ္ႏွလံုးဒုန္းဒုန္းခ်ျပီး အရွင္ဦး၀ိစာရကဲ့သို႔ အာဇာနည္အျမဳေတစိတ္ဓါတ္ကို ယေန႔မွစ၍
ေမြးျမဴၾကေစလိုေၾကာင္း မိန္္႔ၾကားခဲ့ပါသည္။

အမ်ိဳးဘာသာ၊ သာသနာအတြက္ ဇြဲသတၱိရွိရွိျဖင့္ အသက္အေသခံကာ ဆႏၵေဖာ္ထုတ္ရဲျပီး
တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့ေသာ အာဇာနည္ဆရာေတာ္ ဦး၀ိစာရ၏ စိတ္ဓါတ္မ်ိဳး၊ ဓိတ္ဓါတ္ကား ယေန႔
ေခတ္ အဓမၼအာဏာရွင္တို႔အုပ္စိုးရာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ ရဟန္း၊ ရွင္ ၊ လူ၊ ေက်ာင္းသား
အားလံုးအတြက္ အာဇာနည္အျမဳေတစိတ္ဓါတ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ နမူနာယူဖြယ္၊ ဂုဏ္ယူဖြယ္
ပင္ျဖစ္ပါေတာ့သည္။

အလင္းဆက္